Kreda dla kur — po co jest, jak i kiedy ją podawać
Kreda dla kur to jeden z prostszych, a często niedocenianych elementów żywienia niosek — bez dodatkowego źródła wapnia skorupki jaj z czasem robią się cieńsze i bardziej kruche. Wyjaśniamy, czym kreda pastewna różni się od wapna, jakie formy wapnia ma sens podawać i jak zrobić to tak, żeby kura sama decydowała, ile jej potrzeba.
verifiedOd zespołu, który od lat organizuje pracę na fermach drobiu.
Skorupka jaja to w około 95% węglan wapnia — kura budująca ją każdego dnia (a przy dobrej nieśności robi to niemal codziennie) potrzebuje stałego, wiarygodnego źródła wapnia. Sama pasza pełnoporcjowa dla niosek już zawiera wapń, ale u aktywnie niosących się kur, zwłaszcza starszych, zapotrzebowanie bywa wyższe niż to, co daje sam pokarm — stąd dodatkowa kreda pastewna podawana osobno.
Kreda a wapno — to nie to samo
Warto rozróżnić dwa pojęcia, które w wyszukiwarce często się mylą. Kreda pastewna to węglan wapnia w formie przeznaczonej do żywienia zwierząt — bezpieczna, przyswajalna forma wapnia do jedzenia. Wapno (tlenek lub wodorotlenek wapnia) to zupełnie inny związek chemiczny, stosowany w gospodarstwie do wapnowania gleby albo dezynfekcji ściółki i podłoża w kurniku — nie podaje się go kurom do zjedzenia jako suplementu. Do żywienia liczy się wyłącznie kreda pastewna albo inne spożywcze źródła wapnia, nie wapno budowlane czy rolnicze.
Dobra wiadomość jest taka, że suplementacja wapniem to jedna z najprostszych rzeczy do wdrożenia w kurniku — nie wymaga dawkowania co do grama, tylko stałej dostępności odpowiedniej formy wapnia obok paszy. Więcej o codziennej diecie kury piszemy w artykule czym karmić kury, a o suplementacji witaminowej — w osobnym tekście witaminy dla kur.
Dlaczego kury niosące potrzebują dodatkowego wapnia
Skorupka jaja to codzienny wydatek wapnia
Kura nioska, która znosi jajo niemal co dobę, każdego dnia „wydaje" spory zapas wapnia na budowę skorupki. Jeśli w diecie brakuje dodatkowego źródła, organizm zaczyna pobierać wapń z kości — efektem bywają cieńsze, bardziej kruche skorupki, a w skrajnych przypadkach jaja bez skorupki (tzw. jaja miękkie). Regularny dostęp do kredy pastewnej ogranicza to ryzyko.
Starsze kury i spadająca jakość skorupek
Wraz z wiekiem zdolność kury do wykorzystania wapnia z paszy słabnie, nawet jeśli mieszanka pozostaje ta sama. To jeden z powodów, dla których u starszych niosek częściej widać cieńsze lub chropowate skorupki — dodatkowa kreda podawana osobno pozwala kurze samodzielnie skompensować to, czego nie daje już sama pasza.
Kury nienioące się i koguty — mniejsza potrzeba
Ptaki, które nie znoszą jaj — młode kurczęta przed dojrzałością, kury w przerwie w nieśności czy koguty — nie potrzebują dodatkowego wapnia w takiej ilości jak aktywne nioski. Nadmiar wapnia w diecie ptaków nienioących się nie jest pożądany, dlatego kreda podawana w osobnym, dostępnym „na życzenie" pojemniku (a nie wymieszana równo z paszą dla całego stada) ma sens także z tego powodu — każdy ptak pobiera tyle, ile faktycznie potrzebuje.
Jak i w jakiej formie podawać kredę kurom
Osobny pojemnik obok paszy (free-choice)
Najlepiej sprawdzająca się metoda to podawanie kredy w osobnym, stałym pojemniku ustawionym obok karmnika — kura podchodzi do niego wtedy, kiedy jej organizm tego potrzebuje. To ważniejsze niż dokładna dawka w gramach: zapotrzebowanie na wapń różni się między osobnikami i zmienia się w zależności od fazy nieśności, więc trudno wskazać jedną uniwersalną ilość „na kurę". Podejście free-choice — kreda dostępna stale, do woli — pozwala każdemu ptakowi samodzielnie regulować pobór, zamiast narzucać tę samą dawkę całemu stadu przez wymieszanie z paszą.
Formy wapnia do wyboru
Najprostsza i najczęściej dostępna forma to gotowa kreda pastewna w workach, kupowana w sklepach rolniczych lub przez internet. Alternatywą są rozkruszone muszle (np. ostryg) — grubsza struktura, którą kury rozkruszają dziobem, co dodatkowo trochę je zajmuje. Trzecia opcja to własne skorupki jaj — wysuszone (np. wypieczone w piekarniku) i dokładnie rozdrobnione, tak by nie przypominały już kształtem skorupki jaja. To ważne: podanie kurom rozpoznawalnych kawałków skorupki może nauczyć je dziobania i zjadania własnych jaj, dlatego skorupki zawsze trzeba najpierw sprażyć i rozkruszyć na drobny proszek lub okruchy.
Gołębie i inne ptaki — inna skala
Kreda pastewna bywa też składnikiem grytu dla gołębi i innych ptaków hodowlanych, ale to inny temat i inna skala dawkowania niż w przypadku kur niosek — u gołębi grytu z domieszką wapnia używa się głównie jako wsparcia trawienia i mineralizacji, nie tylko pod kątem produkcji jaj. Jeśli prowadzisz gołębnik, warto kierować się osobnymi wytycznymi dla tego gatunku, a nie przenosić proporcje wprost z kurnika.
Najczęstsze pytania o kredę dla kur
Czy kreda jest dobra dla kur?add
Tak — dodatkowe źródło wapnia w postaci kredy pastewnej jest dobrą praktyką, szczególnie u aktywnie niosących się kur. Sama pasza pełnoporcjowa nie zawsze wystarcza, zwłaszcza u starszych niosek, więc osobno dostępna kreda pomaga utrzymać mocne skorupki jaj i kondycję kości.
Ile kredy dawać kurom?add
Nie ma jednej dawki w gramach „na kurę" — zapotrzebowanie różni się między osobnikami i zależy od fazy nieśności. W praktyce standardem jest podawanie kredy do woli (free-choice) w osobnym pojemniku obok paszy, tak żeby każda kura sama regulowała ilość, jaką pobiera.
Jak podawać kredę dla kur?add
Najlepiej w osobnym, stałym pojemniku ustawionym obok karmnika — nie wymieszaną równo z paszą. Dzięki temu kury, które akurat najbardziej potrzebują wapnia (aktywne nioski), mogą pobrać go więcej, a ptaki, które go nie potrzebują, po prostu z pojemnika nie korzystają.
Kiedy sypać kredę?add
Dla stada z aktywnie niosącymi się kurami kreda powinna być dostępna cały czas, a nie sypana jednorazowo czy sezonowo. Stały, swobodny dostęp pozwala kurom pobierać wapń dokładnie wtedy, gdy organizm tego wymaga — czyli praktycznie codziennie w okresie intensywnej nieśności.
Chcesz mieć żywienie stada pod lepszą kontrolą?
System DlaFerm pomaga planować i notować żywienie oraz nieśność stada — zostaw kontakt, pokażemy jak to działa.
Telefon
+48 796 258 151