Strefa zapowietrzona i zagrożona HPAI — co to oznacza dla Twojej fermy
Gdy w okolicy pojawia się ognisko grypy ptaków, Powiatowy Lekarz Weterynarii wyznacza strefy z zakazami i obowiązkami. Dowiedz się, co każda strefa oznacza w praktyce i jak sprawdzić, czy Twoja ferma jest w zasięgu.
verifiedOd zespołu, który od lat organizuje pracę na fermach drobiu.
Skąd się biorą strefy przy ognisku HPAI?
Po potwierdzeniu przez laboratorium ogniska wysoce zjadliwej grypy ptaków (HPAI) Powiatowy Lekarz Weterynarii (PLW) wydaje decyzję ustanawiającą dwie koncentryczne strefy wokół zainfekowanego gospodarstwa: strefę zapowietrzoną (bliższą, z najostrzejszymi restrykcjami) i strefę zagrożoną (szerszą, z dodatkowym nadzorem). Strefy wyznacza się na podstawie rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie środków podejmowanych przy zwalczaniu grypy ptaków oraz unijnego rozporządzenia 2020/687, a ich dokładne granice i czas obowiązywania może być różny w każdej decyzji PLW.
Orientacyjne promienie — co mówią przepisy
Przepisy unijne i krajowe wskazują orientacyjne minimalne promienie: strefa zapowietrzona to zwykle co najmniej 3 km od ogniska, strefa zagrożona obejmuje kolejny pierścień — łącznie co najmniej 10 km od ogniska. Faktyczne granice stref mogą być większe, jeśli PLW uzna to za konieczne ze względu na ukształtowanie terenu, gęstość ferm, kierunek wiatru lub dróg transportu. Zawsze sprawdzaj aktualną decyzję lub mapę GIW, bo granice są indywidualnie wyznaczane przy każdym ognisku.
Jak sprawdzić, czy Twoja ferma jest w strefie
Aktualną mapę stref publikuje Główny Inspektorat Weterynarii (GIW) na stronie wetgiw.gov.pl. Na DlaFerm.pl udostępniamy mapę HPAI pod adresem /mapa/hpai — widać na niej aktywne ogniska oraz orientacyjne zasięgi stref. Przy każdym ognisku decyzja PLW wskazuje dokładne gminy lub numery działek objętych strefami — w razie wątpliwości skontaktuj się bezpośrednio z Powiatowym Inspektoratem Weterynarii właściwym dla Twojej fermy.
Najostrzejsze restrykcje — co nie wolno i co musisz zrobić
Zakaz przemieszczania drobiu i jaj
Nie wolno wyprowadzać ani wywozić żywego drobiu, piskląt jednodniowych ani jaj wylęgowych z gospodarstwa bez zgody PLW. Obejmuje to wszystkie gatunki ptaków utrzymywanych na fermie.
Zakaz wprowadzania nowego drobiu
Na czas trwania strefy nie można wstawiać nowych ptaków do kurników. Ograniczenie dotyczy zarówno zakupu jak i przesiedlania drobiu z innych obiektów.
Obowiązek spisu i zgłoszenia stanu stada
Hodowca musi niezwłocznie sporządzić i przekazać PLW spis drobiu z podziałem na gatunki, kategorie produkcji i liczbę sztuk. Wszelkie zmiany w liczebności stada (padnięcia, uboje) należy natychmiast zgłaszać.
Wzmocniona bioasekuracja i ograniczenie wejść
W strefie zapowietrzonej wymagane jest stosowanie mat dezynfekcyjnych, odzieży ochronnej i zmiany obuwia przy każdym wejściu do kurnika. Liczba osób wchodzących na fermę powinna być ograniczona do niezbędnego minimum, a każde wejście odnotowane w księdze wejść.
Zakaz targów i skupisk zwierząt
Na obszarze strefy zapowietrzonej nie mogą odbywać się targi, wystawy ani inne zgrupowania drobiu i ptaków dzikich utrzymywanych w niewoli.
Obowiązek karmienia i pojenia wyłącznie w zamknięciu
Cały drób musi być utrzymywany w budynkach. Pasza i woda podawane są wyłącznie wewnątrz — niedopuszczalne jest karmienie na zewnątrz w sposób, który mógłby przyciągać ptaki dzikie.
Dodatkowy nadzór i ograniczenia przemieszczania
Rejestracja i zgłoszenie stanu stada
Każdy hodowca w strefie zagrożonej ma obowiązek zgłoszenia do PLW liczby utrzymywanego drobiu według gatunków i kategorii. Obowiązek ten dotyczy zarówno ferm towarowych, jak i przydomowych hodowli.
Ograniczone przemieszczanie drobiu i produktów
Przemieszczanie żywego drobiu, jaj wylęgowych i mięsa drobiowego możliwe jest wyłącznie za zgodą i z zezwoleniem PLW lub zgodnie ze szczegółowymi warunkami określonymi w decyzji ustanawiającej strefę.
Zakaz targów i skupisk drobiu
Podobnie jak w strefie zapowietrzonej — na terenie strefy zagrożonej nie mogą odbywać się targi ani wystawy drobiu przez cały czas obowiązywania strefy.
Wzmożony monitoring i nadzór weterynaryjny
PLW prowadzi aktywny monitoring stad w strefie zagrożonej — inspekcje kliniczne, pobieranie próbek do badań laboratoryjnych. Hodowca ma obowiązek umożliwić przeprowadzenie kontroli i udostępnić dokumentację.
Bioasekuracja na poziomie strefy zapowietrzonej
Wymogi dotyczące dezynfekcji, ograniczenia wejść, karmienia ptaków w zamknięciu i prowadzenia księgi wejść obowiązują tak samo jak w strefie zapowietrzonej — zasady nie są złagodzone.
Szybkie zgłaszanie objawów chorobowych
Każdy przypadek zwiększonej śmiertelności, gwałtownego spadku nieśności lub innych objawów sugerujących chorobę należy niezwłocznie zgłosić do powiatowego lekarza weterynarii. Zwłoka może skutkować odpowiedzialnością prawną.
Najczęstsze pytania o strefy HPAI
Skąd wiem, że moja ferma znalazła się w strefie?add
Powiatowy Lekarz Weterynarii wydaje decyzję i powiadamia hodowców na terenie strefy. Aktualną mapę stref znajdziesz na stronie GIW (wetgiw.gov.pl) oraz na naszej mapie HPAI pod adresem /mapa/hpai. Jeśli masz wątpliwości, zadzwoń do swojego Powiatowego Inspektoratu Weterynarii.
Czy strefa zapowietrzona to to samo co ognisko HPAI?add
Nie. Ognisko to konkretne gospodarstwo, w którym potwierdzono zakażenie. Strefa zapowietrzona to obszar wyznaczony wokół ogniska (orientacyjnie co najmniej 3 km), w którym obowiązują najostrzejsze restrykcje dla wszystkich hodowców — nawet jeśli ich stado jest zdrowe.
Jak długo obowiązują strefy?add
Czas obowiązywania stref zależy od przebiegu choroby i przeprowadzonych badań. Strefa zapowietrzona jest utrzymywana co najmniej 21 dni od zakończenia wstępnych środków likwidacyjnych, strefa zagrożona — co najmniej 30 dni. PLW może przedłużyć strefy, jeśli sytuacja epidemiologiczna tego wymaga.
Czy mogę wywieźć drób do ubojni będąc w strefie zapowietrzonej?add
Tylko za indywidualną zgodą PLW i pod ścisłymi warunkami transportu oraz dezynfekcji. Każdy transport drobiu ze strefy zapowietrzonej wymaga odrębnej decyzji i musi odbywać się pod nadzorem weterynaryjnym. Nie wolno transportować drobiu bez takiej zgody.
Co grozi za niestosowanie się do nakazów w strefie?add
Nieprzestrzeganie nakazów i zakazów wynikających z decyzji PLW grozi sankcjami administracyjnymi i karnymi. W najpoważniejszych przypadkach — w tym uniemożliwiania kontroli weterynaryjnej — grożą kary wynikające z ustawy o ochronie zdrowia zwierząt.
Czy DlaFerm.pl pomaga monitorować strefy i bioasekurację?add
Tak. Mapa HPAI dostępna na DlaFerm.pl pokazuje aktualne ogniska i orientacyjne strefy. Aplikacja prowadzi też Księgę wejść z kodem QR, która w razie kontroli potwierdza spełnianie wymogów bioasekuracyjnych w strefie.
Źródła i materiały
- linkGłówny Inspektorat Weterynarii — Grypa ptaków (wetgiw.gov.pl)
- linkMRiRW — informacje o ptasiej grypie i aktywne decyzje (gov.pl)
- linkRozporządzenie delegowane KE (UE) 2020/687 — środki zwalczania chorób kategorii A (EUR-Lex)
- linkEFSA — Avian influenza overview (efsa.europa.eu)
- linkDlaFerm.pl — Mapa HPAI (aktualne ogniska i strefy)
Masz pytania o bioasekurację? DlaFerm.pl
Napisz do nas — pomożemy sprawdzić, czy Twoja ferma spełnia wymogi w strefie.
Telefon
+48 796 258 151