Odchów indyków — pierwsze dni pod kloszą grzewczą
Pierwsze 7–10 dni decyduje o całym odchowie indyka. Tłumaczymy prostym językiem, jak nagrzać halę, ustawić klosze grzewcze (sztuczne kwoki), sprawdzić, czy pisklęta się najadły i napiły, oraz poprowadzić światło, wodę i paszę tak, by indyczęta dobrze wystartowały.
verifiedOd zespołu, który od lat organizuje pracę na fermach drobiu.
Indyk to gatunek bardzo wrażliwy na starcie. Indyczęta gorzej niż kurczęta regulują temperaturę ciała i są słabymi „odkrywcami" — same nie szukają długo paszy ani wody. Dlatego pierwsze dni pod kloszą grzewczą wymagają więcej uwagi niż u brojlera. To część klastra o indyku — szerszy obraz całego chowu znajdziesz w przewodniku hodowla indyków.
Dlaczego pierwsze dni są tak ważne
Pierwsze 7–10 dni w dużej mierze przesądza o końcowej śmiertelności, wyrównaniu stada i masie ptaków. Indyczę, które w pierwszych godzinach nie znajdzie paszy i wody, traci dystans, którego potem nie nadrobi. Stąd cały start odchowu organizuje się tak, by jedzenie, picie i ciepło były dosłownie pod dziobem — blisko źródła ciepła, łatwo dostępne i dobrze widoczne.
Skąd liczby w tym poradniku?
Wartości orientacyjne (temperatury, próg wypełnienia wola, godziny światła) pochodzą z przewodników Aviagen Turkeys dla komercyjnych linii indyka (BUT — British United Turkeys, Nicholas). Mogą się różnić między liniami, dostawcami piskląt i warunkami fermy — traktuj je jako punkt odniesienia, a nie sztywną normę. Gęstość obsady i szczegóły programu światła opisują osobne poradniki: gęstość obsady indyków i program światła dla indyków.
Start odchowu indyka — od nagrzania hali do kontroli wola
- 1
Nagrzej halę przed wstawieniem
Halę i ściółkę nagrzewa się ZANIM przyjadą indyczęta — zimna podłoga wychładza pisklę przez nóżki i brzuch. Tuż pod kloszą utrzymaj źródło ciepła ok. 40°C, a temperaturę powietrza w hali ustaw na ok. 36–37°C w dniu wstawienia (otoczenie w pierwszym tygodniu ok. 34–36°C). Sprawdź, czy ściółka jest sucha i ma docelową temperaturę, zanim wsypiesz pisklęta. Szczegółowy profil temperatur tydzień po tygodniu znajdziesz w przewodniku temperatura w kurniku — indyki (tabela).
- 2
Wstaw indyczęta w kręgach pod kloszą
Pierwsze dni prowadzi się w zagęszczonych kręgach (zagródkach) wokół klosz, żeby ptaki nie oddalały się od ciepła, paszy i wody. Po wstawieniu obserwuj rozkład piskląt: skupienie pod kloszą = za zimno, ucieczka do ścian kręgu = za gorąco, równomierny rozkład = dobrze. Właściwą obsadę na starcie i jej rozluźnianie opisuje poradnik gęstość obsady indyków.
- 3
Daj łatwy dostęp do wody i paszy
Indyczęta to słabe „odkrywcy", więc paszę dodatkową sypie się na papier i tacki, a poidła i karmidła ustawia blisko źródła ciepła, w zasięgu wzroku piskląt. Woda musi być czysta i o właściwej temperaturze — ciepła woda na starcie zachęca do picia. Normy liczby poideł i karmideł na ptaka opisuje poradnik poidła i karmidła dla indyków — normy. Indykom podaje się też grit (żwirek), który wspomaga rozcieranie paszy w żołądku mięśniowym.
- 4
Ustaw mocne, długie światło
W pierwszych dniach daje się ok. 23 godzin światła na dobę o wysokim natężeniu (ok. 80–100 luksów), żeby indyczęta dobrze widziały paszę i wodę i zaczęły żerować. Od ok. 5. dnia wprowadza się okres ciemności (ok. 8 godzin), który sprzyja odpoczynkowi i prawidłowemu rozwojowi nóg. Cały program światła krok po kroku znajdziesz w poradniku program światła dla indyków.
- 5
Sprawdź, czy pisklęta się najadły (wole)
To najważniejsza kontrola startu. Wole to woreczek na pokarm u nasady szyi ptaka — po jedzeniu i piciu robi się pełne i miękkie. Po 5–8 godzinach od wstawienia sprawdź je u losowej próby piskląt: co najmniej ok. 85% powinno mieć wole pełne i miękkie. To dowód, że indyczęta znalazły paszę i wodę. Jeśli wynik jest niższy, popraw warunki (więcej światła, niżej ustawione karmidła, cieplejsza woda, dosypanie paszy na papier) i sprawdź ponownie. Twarde, suche wole = pisklę je, ale za mało pije; balonowate i miękkie jak balonik = pije, ale mało je.
- 6
Pilnuj higieny od pierwszego dnia
Indyk jest bardzo wrażliwy na histomonozę (czarną głowę) — chorobę, której u brojlera praktycznie się nie spotyka. Dlatego bioasekuracja i czysta ściółka liczą się od pierwszego dnia: czyste linie pojenia, ograniczony kontakt z innym drobiem i odchodami, sucha podściółka. Więcej o samej chorobie i profilaktyce piszemy w poradniku histomonoza (czarna głowa) u indyków.
Punkty kontrolne pierwszych dni odchowu
Kilka liczb, które warto mieć pod ręką w pierwszym tygodniu. Wartości orientacyjne wg przewodników Aviagen Turkeys*.
Temperatura pod kloszą
Źródło ciepła tuż pod kloszą ok. 40°C, powietrze w hali ok. 36–37°C w dniu 1 (otoczenie w pierwszym tygodniu ok. 34–36°C). Temperaturę obniża się stopniowo przez cały odchów, docelowo w stronę ok. 16°C. Zachowanie piskląt jest lepszym wskaźnikiem niż sam termometr.
Pełne wole po 5–8 h
Po 5–8 godzinach od wstawienia ≥ ok. 85% indycząt powinno mieć pełne, miękkie wole (woreczek na pokarm u nasady szyi). Niższy wynik = problem ze startem żerowania. Kontrolę powtarza się po korekcie warunków.
Światło na starcie
Ok. 23 godziny światła na dobę o wysokim natężeniu (ok. 80–100 luksów) w pierwszych dniach. Okres ciemności (ok. 8 godzin) wprowadza się od ok. 5. dnia.
Dostęp do paszy i wody
Pasza dodatkowa na papierze i tackach plus dodatkowe poidła blisko źródła ciepła. Czysta woda o właściwej temperaturze. Do tego grit (żwirek) wspomagający trawienie.
Najczęstsze błędy pierwszych dni
Większość strat w starcie odchowu indyka bierze się z kilku powtarzalnych błędów. Poniżej te, na które warto uważać.
Zimna hala lub ściółka przy wstawieniu
Wstawienie do niedogrzanej hali to najczęstszy błąd startu. Zimna podłoga wychładza pisklę, ogranicza żerowanie i podnosi upadki. Halę i ściółkę nagrzewaj z wyprzedzeniem, a temperaturę kontroluj przy podłodze, nie pod sufitem.
Pominięcie kontroli wola
Bez sprawdzenia wypełnienia wola po 5–8 godzinach łatwo przeoczyć, że część piskląt nie zaczęła jeść i pić. To kontrola, która kosztuje kilka minut, a wyłapuje problem, zanim przełoży się na upadki i nierówne stado.
Za mało światła lub za daleko ustawiona pasza
Słabe światło i karmidła z dala od ciepła sprawiają, że słabe „odkrywcy", jakimi są indyczęta, po prostu nie trafiają do paszy. Na starcie wszystko ma być blisko, nisko i dobrze oświetlone.
Zaniedbana higiena na starcie
Brudne linie pojenia i wilgotna ściółka od pierwszych dni otwierają drogę chorobom, w tym histomonozie. Bioasekuracji i czystości nie odkłada się „na później" — start jest najważniejszym momentem.
Najczęstsze pytania o pierwsze dni odchowu indyków
Jaka temperatura jest potrzebna indyczętom w pierwszych dniach?add
Tuż pod kloszą grzewczą utrzymuje się źródło ciepła ok. 40°C, a powietrze w hali ok. 36–37°C w dniu wstawienia (otoczenie w pierwszym tygodniu ok. 34–36°C). Temperaturę obniża się potem stopniowo przez cały odchów, docelowo w stronę ok. 16°C. Najlepszym wskaźnikiem jest zachowanie piskląt: równomierny rozkład pod kloszą oznacza dobrą temperaturę.
Co to jest kontrola wypełnienia wola i kiedy ją robić?add
To prosta kontrola startu. Wole to woreczek na pokarm u nasady szyi ptaka — po jedzeniu i piciu robi się pełne i miękkie. Po 5–8 godzinach od wstawienia sprawdza się je u losowej próby indycząt: co najmniej ok. 85% powinno mieć wole pełne i miękkie — to dowód, że ptaki znalazły paszę i wodę. Jeśli wynik jest niższy, poprawia się warunki (więcej światła, niżej ustawione karmidła, cieplejsza woda, pasza na papierze) i sprawdza wole ponownie.
Ile światła dawać indyczętom na starcie?add
W pierwszych dniach daje się ok. 23 godzin światła na dobę o wysokim natężeniu (ok. 80–100 luksów), żeby pisklęta dobrze widziały paszę i wodę. Od ok. 5. dnia wprowadza się okres ciemności (ok. 8 godzin), który sprzyja odpoczynkowi i prawidłowemu rozwojowi nóg. Cały schemat opisuje program światła dla indyków.
Dlaczego pasza i woda muszą być blisko klosz?add
Indyczęta są słabymi „odkrywcami" — same nie szukają długo paszy ani wody. Dlatego paszę dodatkową sypie się na papier i tacki, a poidła i karmidła ustawia blisko źródła ciepła, w zasięgu wzroku piskląt. Łatwy dostęp w pierwszych godzinach to jeden z najważniejszych warunków dobrego startu.
Po co indyczętom grit (żwirek)?add
Grit, czyli drobny żwirek, pomaga indykom rozcierać paszę w żołądku mięśniowym (mielcu) i lepiej ją trawić. To element chowu indyka, którego w typowym chowie brojlera się nie stosuje. Podaje się go jako uzupełnienie, dbając jednocześnie o czystą wodę i paszę.
Na co najbardziej uważać przy starcie odchowu indyka?add
Na trzy rzeczy: nagrzaną halę i ściółkę przed wstawieniem, łatwy dostęp do wody i paszy oraz higienę. Indyk jest bardzo wrażliwy na histomonozę (czarną głowę), dlatego czysta ściółka i bioasekuracja liczą się od pierwszego dnia. Pierwsze 7–10 dni w dużej mierze przesądza o końcowej śmiertelności i wyrównaniu stada.
Prowadź odchów indyków w DlaFerm.pl
Chcesz mieć pod ręką temperatury, kontrole wola i upadki z pierwszych dni w jednym miejscu? Załóż darmowe konto fermy albo napisz do nas.
Telefon
+48 796 258 151