Mechaniczny zbiór jaj — taśmy i gniazda w kurniku
W większych kurnikach jaja zbiera się mechanicznie — bez ręcznego chodzenia między rzędami. Kura znosi jajo w specjalnym gnieździe, z gniazda toczy się ono na taśmę, taśma przesuwa je do jednego miejsca, a tam trafia na stół zbiorczy albo wprost do pakowarki. Tłumaczymy, jak to działa krok po kroku, jakie elementy wchodzą w skład takiego systemu i na co zwrócić uwagę.
verifiedOd zespołu, który od lat organizuje pracę na fermach drobiu.
W małym przydomowym kurniku hodowca zbiera jaja sam, chodząc między gniazda. Ale gdy kur są setki albo tysiące, ręczny zbiór zajmuje za dużo czasu i prowadzi do zbyt wielu stłuczek. Dlatego w większych fermach stosuje się systemy mechaniczne — taśmy i gniazda, które przenoszą jaja od miejsca zniesienia aż do stołu zbiorczego lub pakowarki.
Dlaczego mechaniczny zbiór jaj jest ważny?
Szybki i delikatny zbiór to mniej stłuczek i czystsze jaja. Im dłużej jajo leży w gnieździe lub na ściółce, tym większa szansa, że zostanie potłuczone przez inne kury albo się pobrudzi. Mechaniczny zbiór skraca ten czas do minimum. Czyste, nieuszkodzone jajo klasy A to wyższy przychód i mniejsze straty. System obiegowy łączy się z opisem chowu w poradnikach hodowla kur niosek i chów klatkowy, ściółkowy i wolierowy.
Kiedy mechaniczny zbiór się opłaca?
Mała ferma może korzystać z prostych, ręcznych gniazd bez taśm. Systemy mechaniczne zaczynają się opłacać od kilkuset kur — im większa obsada, tym więcej zaoszczędzonej pracy i mniej stłuczek. W chowie wolierowym wielokondygnacyjnym taśmy i windy transportowe są praktycznie niezbędne, bo ręczny zbiór z kilku poziomów byłby bardzo trudny.
Jak jajo trafia od gniazda do stołu — etap po etapie
Cały system można podzielić na trzy główne etapy: zniesienie w gnieździe, transport taśmą i odbiór przy stole zbiorczym lub pakowarce.
Kura znosi jajo w gnieździe
Gniazdo to zaciemniona, wygodna skrzynka — kury szukają takich miejsc do znoszenia instynktownie, bo w naturze chowają jaja w ukryciu. Dobre gniazdo jest wyściełane miękką matą lub podściółką, lekko zaciemnione i ma dość miejsca na jedną kurę. W efekcie kura wchodzi do gniazda, znosi jajo i wychodzi — a jajo zostaje w środku.
Jajo toczy się na taśmę gniazdową
Dno gniazda jest lekko nachylone — zwykle o kilka stopni w stronę taśmy. Zniesione jajo delikatnie stacza się z maty na taśmę gniazdową biegnącą wzdłuż całego rzędu gniazd. Taśma porusza się powoli, więc jaja nie uderzają o siebie z dużą siłą. To właśnie nachylenie dna i powolna taśma chronią jaja przed stłuczkami w tym najważniejszym momencie.
Taśma zbiorcza zbiera jaja z rzędów
Taśmy gniazdowe z każdego rzędu zsypują jaja na jedną większą taśmę zbiorczą biegnącą wzdłuż lub w poprzek kurnika. Jeśli budynek ma kilka poziomów (chów wolierowy), jaja z wyższych pięter transportuje winda lub spiralny elewator, który łagodnie opuszcza je na poziom roboczy. Na tym etapie ważne jest, żeby przejścia między taśmami były gładkie i bez gwałtownych zskoków.
Co wchodzi w skład systemu zbierania jaj
Każdy mechaniczny system zbierania jaj składa się z kilku podstawowych elementów. Ich jakość i stan decydują o liczbie stłuczek i czystości zebranych jaj.
Gniazda — pojedyncze i zbiorcze
Gniazdo pojedyncze mieści jedną kurę na raz i ma własne dno z nachyleniem. Gniazdo zbiorcze (rzędowe) to długa, wspólna skrzynka dla kilku kur jednocześnie — taśma biegnie przez całą jego długość. W gniazda automatyczne wbudowany jest mechanizm zamykania w nocy (tak zwany „nożyk" lub ruchome dno), który wysuwa kury z gniazda na noc, żeby nie spały wewnątrz i nie brudziły go odchodami. Gniazda czystsze z rana to czystsze jaja przez cały dzień.
Taśmy gniazdowe i zbiorcze
Taśma gniazdowa to wąska taśma biegnąca przy wylotach gniazd — odbiera jaja bezpośrednio ze skrzynek i przesuwa je w jedno miejsce. Taśma zbiorcza (główna) zbiera jaja z wielu taśm gniazdowych i transportuje je do stołu lub pakowarki. Taśmy muszą być regularnie czyszczone, bo brud i resztki odchodów osiadające na taśmie przenoszą się na skorupy jaj i obniżają ich czystość.
Stół zbiorczy i pakowarka
Stół zbiorczy to miejsce, gdzie pracownik odbiera jaja z taśmy, przegląda je wzrokowo i odkłada stłuczki lub jaja brudne. Pakowarka (maszyna klasyfikująca) automatycznie układa jaja na wytłaczanki według masy lub klasy. W mniejszych fermach wystarczy stół — w dużych zakładach pakowanie odbywa się w pełni automatycznie. Niezależnie od rozwiązania, stół i wszystkie kontaktujące się z jajem powierzchnie muszą być regularnie dezynfekowane.
Najczęstsze problemy przy zbiorze jaj
Nawet dobry system daje złe wyniki, jeśli jest źle ustawiony lub zaniedbany. Oto czego unikać.
Jaja podłogowe — znoszenie poza gniazdem
Jaja podłogowe to jaja zniesione na ściółce, poza gniazdem. Są brudniejsze, częściej stłuczone i trzeba je zbierać ręcznie. Powstają, gdy gniazd jest za mało, są za późno udostępniane lub źle ustawione. Jak ograniczyć: zapewnij odpowiednią liczbę gniazd (orientacyjnie 1 gniazdo na 6–8 kur), udostępniaj gniazda na 2 tygodnie przed pierwszym zniesieniem, ustaw odpowiednie oświetlenie — kury wolą znosić w miejscach zaciemnionych, a nie na jasno oświetlonej ściółce. Więcej o warunkach chowu w poradniku system wolierowy dla niosek.
Brudne taśmy i stłuczki przez zaniedbanie
Jeśli taśmy są rzadko czyszczone, resztki odchodów i rozbitych jaj przyklejają się do powierzchni taśmy i przenoszą na kolejne jaja. Powoduje to też klajenie się jaj do taśmy i w efekcie — więcej stłuczek. Regularne czyszczenie taśm i stołu zbiorczego to podstawa higieny jaj. Jakość skorupy i jej czystość wpływają bezpośrednio na klasę jaj — szczegóły w poradniku ocena jakości jaj i jednostki Haugha.
Najczęstsze pytania o mechaniczny zbiór jaj
Na czym polega mechaniczny zbiór jaj?add
W mechanicznym systemie zbierania jaj kura znosi jajo w gnieździe z lekko nachylonym dnem. Jajo stacza się z gniazda na taśmę gniazdową, która przesuwa je wzdłuż rzędu do taśmy zbiorczej. Taśma zbiorcza transportuje jaja do stołu zbiorczego lub pakowarki, gdzie pracownik albo maszyna je odbiera i pakuje. Dzięki temu jaja trafiają szybko do miejsca odbioru bez ręcznego zbierania z każdego gniazda osobno.
Dlaczego dno gniazda jest nachylone?add
Nachylone dno sprawia, że jajo samo stacza się z gniazda na taśmę zaraz po zniesieniu. Kura nie siedzi na nim długo, więc jajo jest czystsze, a ryzyko stłuczenia przez inne kury jest mniejsze. Bez nachylenia jaja leżałyby w gnieździe, kury na nie nadeptywałyby lub je tłukły, a hodowca musiałby zbierać je ręcznie.
Co to są jaja podłogowe i jak je ograniczyć?add
Jaja podłogowe to jaja zniesione na ściółce poza gniazdem. Są brudniejsze i częściej stłuczone niż jaja z gniazd. Ogranicza się je przez zapewnienie odpowiedniej liczby gniazd (ok. 1 na 6–8 kur), ich wczesne udostępnienie (przed pierwszym zniesieniem), dobre zaciemnienie gniazd i właściwe oświetlenie kurnika — jasna ściółka zachęca kury do znoszenia na podłodze.
Czym różni się taśma gniazdowa od zbiorczej?add
Taśma gniazdowa biegnie bezpośrednio przy gniazdach i zbiera z nich jaja — to pierwsza taśma, na którą trafia jajo po stoczeniu się z gniazda. Taśma zbiorcza jest szersza i dłuższa, zbiera jaja z wielu taśm gniazdowych i transportuje je do stołu zbiorczego lub pakowarki przy wyjściu z kurnika.
Do czego służy mechanizm zamykania gniazd w nocy?add
Automatyczny mechanizm zamykania (zamknięcie nocne) uniemożliwia kurom wejście do gniazd na noc. Kury, które śpią w gniazdach, brudzą je odchodami, co przenosi się na skorupy jaj zniesionych rano. Zamykanie gniazd na noc pozwala utrzymać je czystymi i obniża odsetek jaj brudnych bez dodatkowej pracy.
Jak budowa jaja wiąże się z systemem zbierania?add
Skorupa jaja to pierwsza bariera chroniąca treść przed drobnoustrojami. Mechaniczny zbiór ogranicza uszkodzenia skorupy i kontakt z brudem ze ściółki. Im szybciej jajo znajdzie się na czystej taśmie zamiast w gnieździe pełnym kur, tym lepiej zachowuje swoje właściwości. Więcej o budowie jaja i tym, co wpływa na jego jakość, w poradniku budowa jaja kurzego.
Prowadź ewidencję jaj i stłuczek w DlaFerm.pl
Chcesz notować zbiory jaj, stłuczki i wyniki higieny w jednym miejscu? Załóż darmowe konto fermy albo napisz do nas.
Telefon
+48 796 258 151