Ile paszy zje brojler — zapotrzebowanie wg wieku
Pokażemy Ci prostym językiem, ile paszy potrzebuje jeden brojler od wstawienia do uboju i jak obliczyć, ile tony paszy zamówić na cały rzut. Wartości orientacyjne wg Ross 308 — sprawdź je z kartą swojej linii, bo realne zużycie zależy od stada i warunków.
verifiedOd zespołu, który od lat organizuje pracę na fermach drobiu.
Planowanie paszy to jedna z najważniejszych rzeczy przed każdym rzutem. Za mało paszy w silosie = przerwa w żywieniu. Za dużo zamówionej naraz = starze się pasza albo brakuje miejsca w silosie. Żeby zaplanować dostawy i napełnianie silosów, musisz wiedzieć, ile paszy zużyjesz — i kiedy. Ten poradnik daje Ci liczby i wzór. Szerokie spojrzenie na żywienie etapami znajdziesz w artykule fazy żywienia brojlerów — tabela.
Co to jest pasza skumulowana?
Pasza skumulowana (inaczej: pasza narastająco) — to ile paszy zjadł jeden ptak łącznie od pierwszego dnia po wstawieniu do danego dnia. Na przykład: jeśli do 7. dnia ptak zjadł łącznie ok. 165 g paszy, to pasza skumulowana w dniu 7 wynosi 165 g. Do 14. dnia zjadł łącznie ok. 530 g — to jest pasza skumulowana dnia 14. Nie sumuje się tego sam z poprzednim tygodniem — liczba skumulowana już zawiera wszystkie poprzednie tygodnie.
Skąd pochodzi tu podane wartości?
Wartości orientacyjne podane w tym artykule i tabeli poniżej pochodzą z dokumentu „Ross 308 Broiler Performance Objectives" wydanego przez Aviagen (aviagen.com, 2022). Liczby dotyczą mieszanego stada (samce i samice razem). Realne zużycie na Twojej fermie może się różnić — zależy od linii, zdrowia stada, temperatury w kurniku, jakości paszy, marnotrawstwa przy karmidłach i upadków. Traktuj te wartości jako punkt wyjścia do planowania, a nie sztywną gwarancję. Normy żywienia i składniki paszy opisuje oddzielny artykuł żywienie brojlerów — normy.
Jak obliczyć ilość paszy na cały rzut
Wzór jest prosty. Poniżej krok po kroku, jak go użyć — i na co uważać.
Wzór podstawowy
Ilość paszy na rzut (kg) = liczba ptaków × pasza skumulowana na 1 ptaka do planowanego dnia uboju (kg). To uproszczenie — zakłada, że wszystkie ptaki dożyją do dnia uboju. W praktyce część ptaków pada (upadki), więc realne zużycie będzie nieco mniejsze. Na etapie planowania stosuje się właśnie to uproszczenie, żeby mieć pewien zapas bezpieczeństwa.
Co to znaczy „planowany dzień uboju"?
Brojlery Ross 308 ubija się najczęściej w okolicach 35.–42. dnia, w zależności od docelowej masy ptaka i wymagań odbiorcy. Wybierz dzień uboju odpowiedni dla Twojego stada i odczytaj z tabeli pasżę skumulowaną na 1 ptaka do tego dnia. Najczęstszy scenariusz w Polsce to ubój ok. 42. dnia — pasza skumulowana wynosi wtedy ok. 4,59 kg na ptaka (wg Ross 308).
Skąd wziąć dokładny współczynnik paszowy?
Podane tu liczby to wartości orientacyjne. Jeśli znasz FCR (współczynnik paszowy, ang. Feed Conversion Ratio) z poprzednich rzutów i planowaną masę ubojową, możesz obliczyć dokładniej: pasza na ptaka (kg) = FCR × masa ubojowa (kg). Realne FCR na polskich fermach dla Ross 308 przy uboju ok. 42. dnia wynosi zazwyczaj ok. 1,7–1,8 (orientacyjnie). Koszt tej paszy opisuje artykuł koszt paszy na kg żywca — brojlery.
Jak podzielić na fazy paszowe?
W praktyce pasza na rzut to suma kilku faz paszowych (starter, grower, finisher). Każda faza ma inny skład i inną cenę. Żeby zaplanować każdą fazę osobno, sprawdź, ile ton paszy potrzebujesz między konkretnymi dniami — odejmij paszę skumulowaną na początku fazy od paszy skumulowanej na końcu, a wynik pomnóż przez liczbę ptaków. Fazy żywienia i ich zakresy wiekowe opisuje artykuł fazy żywienia brojlerów — tabela.
Przykład: 20 000 ptaków, ubój w 42. dniu
- 1
Krok 1 — ustal liczbę ptaków i dzień uboju
W tym przykładzie zakładamy: 20 000 piskląt wstawionych, planowany ubój w 42. dniu. To typowy scenariusz dla brojlera Ross 308 ubijanego na ok. 2,5–2,7 kg masy żywej.
- 2
Krok 2 — odczytaj paszę skumulowaną na 1 ptaka do 42. dnia
Wg Ross 308 Performance Objectives 2022, pasza skumulowana na 1 ptaka do dnia 42 wynosi ok. 4 590 g, czyli ok. 4,59 kg. To tyle paszy zjada jeden ptak łącznie od wstawienia do dnia 42 (orientacyjnie, mieszane stado).
- 3
Krok 3 — oblicz ilość paszy na cały rzut
Mnożysz: 20 000 ptaków × 4,59 kg/ptak = 91 800 kg paszy. To ok. 91,8 tony paszy na cały rzut do 42. dnia. Właśnie tyle musisz zaplanować dostaw i pojemności silosów.
- 4
Krok 4 — sprawdź pojemność swoich silosów
Jeśli każdy silos mieści np. 15 ton paszy, to na rzut potrzebujesz łącznie co najmniej 6 pełnych napełnień silosów (6 × 15 t = 90 t, plus ok. 1,8 t zapasu — np. dodatkowa dostawa na końcu). W aplikacji DlaFerm.pl możesz monitorować aktualny poziom paszy w silosach i planować dostawy z wyprzedzeniem — szczegóły w module monitoring silosów paszy.
- 5
Krok 5 — zaplanuj dostawy etapami
Nie zamawia się całej paszy naraz — pasza ma termin ważności i zajmuje miejsce. Patrz na tabelę tygodniową poniżej: ptak zużywa ok. 165 g do 7. dnia, ok. 530 g do 14. dnia i tak dalej. W 3. i 4. tygodniu pobór paszy przez stado jest najwyższy — to wtedy silosy opróżniają się najszybciej i dostawy muszą być najczęstsze.
Pasza skumulowana Ross 308 — na 1 ptaka, tydzień po tygodniu
Każda karta pokazuje, ile paszy zjadł jeden ptak od wstawienia do końca danego tygodnia. Wartości orientacyjne wg Ross 308 (mieszane stado)*.
Do końca 1. tygodnia (dzień 7)
Pasza skumulowana: ok. 165 g/ptaka (≈ 0,17 kg). Na 20 000 ptaków: ok. 3 300 kg ≈ 3,3 tony. Pisklęta jedzą mało — główny koszt to energia grzewcza, nie pasza. Starter dopiero „się kręci".
Do końca 2. tygodnia (dzień 14)
Pasza skumulowana: ok. 530 g/ptaka (≈ 0,53 kg). Na 20 000 ptaków: ok. 10 600 kg ≈ 10,6 tony. Pobór paszy rośnie szybko. Faza startera kończy się zazwyczaj ok. 10.–14. dnia.
Do końca 3. tygodnia (dzień 21)
Pasza skumulowana: ok. 1 180 g/ptaka (≈ 1,18 kg). Na 20 000 ptaków: ok. 23 600 kg ≈ 23,6 tony. Ptak zjada w tym tygodniu ok. 650 g — to ponad trzy razy więcej niż w 1. tygodniu. Grower w pełni.
Do końca 4. tygodnia (dzień 28)
Pasza skumulowana: ok. 2 090 g/ptaka (≈ 2,09 kg). Na 20 000 ptaków: ok. 41 800 kg ≈ 41,8 tony. Ptak zjada w tym tygodniu ok. 910 g — rekord tygodniowy w połowie rzutu. Silosy opróżniają się najszybciej.
Do końca 5. tygodnia (dzień 35)
Pasza skumulowana: ok. 3 250 g/ptaka (≈ 3,25 kg). Na 20 000 ptaków: ok. 65 000 kg ≈ 65,0 tony. Ptak zjada w tym tygodniu ok. 1 160 g. Finisher trwa. Tu ubywa paszy z silosów najszybciej — sprawdzaj poziomy codziennie.
Do końca 6. tygodnia (dzień 42)
Pasza skumulowana: ok. 4 590 g/ptaka (≈ 4,59 kg). Na 20 000 ptaków: ok. 91 800 kg ≈ 91,8 tony — łącznie na cały rzut. W ostatnim tygodniu ptak zjada ok. 1 340 g. Przed ubojem wdraża się okres głodzenia wg wskazań ubojni (zazwyczaj kilka godzin).
Najczęstsze błędy przy planowaniu paszy
Te błędy potrafią zepsuć nawet dobry plan paszowy. Warto je znać przed pierwszą dostawą.
Zamawianie całej paszy naraz
Pasza ma termin przydatności i traci wartość odżywczą z czasem (szczególnie witaminy). Zamawianie całości na raz to też ryzyko braku miejsca w silosach. Planuj dostawy etapami — najlepiej tak, żeby starsza pasza zużywała się przed nową.
Brak marginesu bezpieczeństwa
Opóźnienie dostawy, awaria auta, czy szybszy niż przewidziany wzrost stada — to wszystko może spowodować, że skończy Ci się pasza w złym momencie. Zawsze trzymaj zapas na 1–2 dni zużycia, szczególnie w 4.–6. tygodniu, kiedy stado je najwięcej.
Używanie wartości z poprzedniego rzutu bez korekty
Każdy rzut jest inny — inna pogoda, inne pisklęta, inne warunki. Liczby z poprzedniego rzutu to dobry punkt odniesienia, ale warto je porównać z aktualnymi normami producenta linii i swoim FCR z historii. Nie kopiuj planu bez zastanowienia.
Nieuwzględnienie marnotrawstwa paszy
Przepełnione karmidła, zła wysokość zawieszenia, uszkodzone spirale — to wszystko zwiększa realne zużycie paszy ponad wartości tabelaryczne. Normy Ross 308 to minimalne potrzeby biologiczne ptaka, nie uwzględniają marnotrawstwa przy karmidłach. Twoje realne zamówienie powinno być wyższe o ok. 3–8%, zależnie od stanu karmideł.
Najczęstsze pytania o paszę dla brojlerów
Ile paszy potrzeba na jednego brojlera do 42. dnia?add
Wg Ross 308 Performance Objectives 2022 (Aviagen), jeden ptak (mieszane stado) zjada łącznie ok. 4 590 g paszy od wstawienia do 42. dnia. To ok. 4,59 kg na sztukę. Wartość orientacyjna — realne zużycie zależy od zdrowia stada, temperatury, jakości paszy i marnotrawstwa przy karmidłach.
Jak obliczyć, ile paszy potrzebuję na cały rzut?add
Prosty wzór: ilość paszy (kg) = liczba ptaków × pasza skumulowana na 1 ptaka do dnia uboju (kg). Przykład: 20 000 ptaków × 4,59 kg = 91 800 kg ≈ 91,8 tony do 42. dnia. Dodaj margines ok. 3–8% na marnotrawstwo przy karmidłach.
Co to jest FCR i jak go użyć do planowania paszy?add
FCR (Feed Conversion Ratio, współczynnik paszowy) to ile kg paszy ptak zużył na każdy kg przyrostu masy. Wzór: pasza na ptaka (kg) = FCR × planowana masa ubojowa (kg). Przykład: FCR 1,75 × 2,6 kg masy = ok. 4,55 kg paszy na ptaka. FCR z własnej fermy daje dokładniejszy wynik niż wartości tabelaryczne.
Kiedy ptak zużywa najwięcej paszy?add
Dzienne zużycie paszy rośnie przez cały rzut i jest najwyższe w 5.–6. tygodniu życia. Wg orientacyjnych danych Ross 308, ptak zjada ok. 1 160–1 340 g paszy w ciągu samego tylko 5.–6. tygodnia. Właśnie wtedy silosy opróżniają się najszybciej i dostawy muszą być najczęstsze.
Jak planować pojemność silosów na rzut?add
Zsumuj paszę dla całego stada na cały rzut (np. 91,8 tony dla 20 000 ptaków do 42. dnia), a następnie podziel przez pojemność jednego silosu — wyjdzie Ci liczba napełnień potrzebnych na rzut. Pamiętaj, że nie trzymasz całej paszy od razu — planuj dostawy co kilka dni. Szczegóły o monitoringu silosów znajdziesz w artykule monitoring silosów paszy.
Czy te wartości pasują do innych linii brojlerów niż Ross 308?add
Nie koniecznie. Inne linie (np. Cobb 500, Hubbard) mają inne normy paszowe i różny współczynnik FCR. Liczby z tego artykułu dotyczą wyłącznie Ross 308 wg dokumentu producenta. Dla innych linii sprawdź kartę żywienia od swojego dostawcy piskląt lub od hodowcy linii.
Źródła i materiały
Monitoruj paszę i planuj dostawy w DlaFerm.pl
Chcesz wiedzieć, ile paszy zostało w silosach i kiedy zamówić dostawę? Moduł monitoringu silosów i planu paszowego jest dostępny w aplikacji. Załóż darmowe konto fermy albo napisz do nas.
Telefon
+48 796 258 151