Systemy karmienia drobiu — paszociągi, talerze, silosy
Pasza to największy koszt produkcji drobiu. Sprawny i szczelny system karmienia oznacza mniej paszy rozrzuconej po ściółce i mniej pieniędzy wyrzuconych w błoto. Tłumaczymy, jak pasza trafia z silosu do karmidła, jakie są rodzaje systemów i co sprawdzać, żeby wszystko działało dobrze.
verifiedOd zespołu, który od lat organizuje pracę na fermach drobiu.
Pasza stanowi zwykle 60–70% kosztów produkcji drobiu. Każdy kilogram rozsypanej paszy to strata, której nie da się odrobić. Dlatego system karmienia — od silosu na zewnątrz budynku aż po karmidło, przy którym stoi ptak — ma bezpośredni wpływ na ekonomikę całego odchowu.
Trzy elementy każdego systemu karmienia
Niezależnie od rodzaju systemu, droga paszy zawsze przebiega tak samo: (1) silos paszowy na zewnątrz magazynuje paszę luzem; (2) urządzenie transportujące — ślimak, spirala lub łańcuch — przenosi paszę z silosu do wnętrza kurnika i dalej wzdłuż hali; (3) karmidła — talerzowe lub korytkowe — z których ptaki pobierają paszę. Każdy z tych elementów musi działać sprawnie, bo awaria jednego zatrzymuje cały łańcuch. Więcej o monitorowaniu ilości paszy w silosie przeczytasz w poradniku monitoring silosów paszowych.
Dlaczego regulacja karmideł jest tak ważna?
Wysokość karmideł i poziom paszy w karmidle to dwa ustawienia, które hodowca zmienia kilka razy w ciągu każdego odchowu. Zbyt nisko zawieszone lub zbyt pełne karmidło sprawia, że ptaki wygrzebują paszę na ściółkę — a to prosta droga do strat. Zbyt wysoko zawieszone karmidło jest dla młodych ptaków niedostępne. Zasada prosta: krawędź karmidła powinna być mniej więcej na wysokości grzbietu ptaka, a poziom paszy w karmidle powinien być na tyle niski, żeby ptak nie mógł wygrzebać jej dziobem na zewnątrz. Szczegóły znajdziesz w poradnikach o mieszankach paszowych dla drobiu i kalkulatorze zapotrzebowania na paszę.
Trzy główne systemy karmienia drobiu
Każdy system ma swoje mocne strony. Wybór zależy od gatunku ptaków, wielkości hali i rodzaju paszy.
Paszociąg łańcuchowo-korytkowy
Pasza jedzie w metalowym korytku, ciągnięta przez łańcuch, który zamknięty jest w pętlę biegnącą dookoła całej hali. Kiedy silnik włącza łańcuch, pasza przesuwa się wzdłuż korytka i wypełnia je równomiernie na całej długości. System prosty, sprawdzony i stosunkowo tani w utrzymaniu. Sprawdza się dobrze u indyków i kur towarowych. Wada: koryto jest nisko przy podłodze, więc pisklęta mają łatwy dostęp na starcie, ale przy starszych ptakach trzeba pilnować, żeby nie zanieczyszczały paszy.
System talerzowy (okrągłe karmidła)
Okrągłe karmidła — zwane talerzami lub karmidłami talerzykowymi — wiszą na rurze, którą biegnie spirala napędzana silnikiem. Spirala przepycha paszę z silosu wzdłuż rury do każdego karmidła. Talerz wypełnia się automatycznie — kiedy poziom paszy spada poniżej czujnika, spirala włącza się i dosyła paszę. Ptaki stoją dookoła talerza i mają równy dostęp z każdej strony. To najpopularniejszy system u brojlerów: mało zanieczyszczonej paszy, łatwa regulacja wysokości zawieszenia, dobra wizualna kontrola poziomu paszy w każdym talerzu.
Silos paszowy — magazyn przy kurniku
Silos to zbiornik na zewnątrz budynku, który przechowuje paszę luzem — zwykle od kilku do kilkudziesięciu ton. Pasza trafia do silosu ciężarówką-cystern przez wlew na górze. Z dołu silosu ślimak lub spirala przenosi paszę do systemu karmienia wewnątrz kurnika. Nowoczesne silosy mają czujnik poziomu paszy, który przesyła dane do aplikacji — hodowca widzi, ile paszy zostało, i może zamówić dostawę z wyprzedzeniem. Brak paszy w silosie to brak paszy w karmidłach, co szybko wpływa na spożycie i wyniki stada. Więcej o integracji czujników z oprogramowaniem fermy w poradniku integracje IRZplus i czujniki.
Od silosu do karmidła — jak działa transport paszy
Pasza przechodzi przez kilka urządzeń, zanim dotrze do ptaka. Każde z nich wymaga regularnej kontroli.
Silos i jego wylot
Wylot silosu to miejsce, gdzie pasza opuszcza zbiornik i trafia na spiralę lub ślimak transportujący. Zator w wylocie silosu — spowodowany zbryleniem się paszy przy wilgoci lub długim postoju — zatrzymuje cały system. Dlatego warto regularnie sprawdzać swobodny przepływ paszy z silosu, szczególnie po dłuższej przerwie lub przy wilgotnej pogodzie.
Rura transportowa i spirala (lub łańcuch)
Wzdłuż całej hali biegnie rura, w której obraca się spirala (albo przesuwa łańcuch). To ona przesuwa paszę z silosu do karmideł. Rura musi być szczelna — każda nieszczelność to pasza rozsypana w nieodpowiednim miejscu i możliwe zabrudzenie. Przy każdym cyklu karmieniu warto sprawdzić, czy słyszać równomierny odgłos pracy silnika i czy karmidła napełniają się w podobnym czasie.
Karmidła — punkt docelowy paszy
Karmidło to ostatnie ogniwo łańcucha. Poziom paszy w karmidle ustawia się za pomocą regulatora — wyżej ustawiony regulator podnosi poziom paszy (karmidło bardziej pełne), niżej go obniża. Zalecenie: pasza powinna sięgać mniej więcej do ćwiartki karmidła, żeby ptaki nie rozsypywały jej na ściółkę. Krawędź karmidła unosi się w górę w miarę wzrostu ptaków — należy to robić regularnie, dopasowując do wzrostu stada. Zasady pojenia przy karmidłach opisuje poradnik linie pojenia w kurniku.
Najczęstsze błędy w systemach karmienia
Małe zaniedbania w systemie karmienia przekładają się na realne straty paszy i gorsze wyniki stada.
Zbyt pełne karmidło
Gdy karmidło jest napełnione do pełna, ptaki wygrzebują paszę dziobem na ściółkę. Pasza mokra i zanieczyszczona ściółką nie wraca do karmidła — to czysta strata. Poziom paszy powinien być na tyle niski, żeby ptak musiał sięgać po nią, nie wygrzebując jej na zewnątrz.
Karmidło zawieszone za nisko lub za wysoko
Za nisko — ptaki siadają na karmidłach, zanieczyszczają paszę i rozsypują ją. Za wysoko — młodsze lub mniejsze ptaki nie sięgają do paszy, co zaburza pobieranie i wyrównanie stada. Krawędź karmidła powinna być mniej więcej na wysokości grzbietu ptaka — reguluj ją co kilka dni.
Brak kontroli równomierności napełniania
Karmidła przy silniku napełniają się pierwsze, te na końcu linii — ostatnie. Jeśli spirala jest uszkodzona lub nieszczelna, część karmideł może być stale półpełna, a część pusta. Warto przejść całą linię i sprawdzić wizualnie poziom paszy w każdym karmidle, szczególnie po uruchomieniu cyklu.
Brak monitorowania poziomu paszy w silosie
Nagłe opróżnienie silosu w weekend lub po południu może oznaczać, że ptaki przez kilka godzin nie mają paszy. Taki przestój, szczególnie w kluczowych fazach odchowu, odbija się na dziennych przyrostach. Czujnik poziomu paszy i powiadomienie do aplikacji to prosta ochrona przed tym problemem.
Najczęstsze pytania o systemy karmienia drobiu
Czym różni się paszociąg łańcuchowy od systemu talerzowego?add
Paszociąg łańcuchowy transportuje paszę w otwartym korytku za pomocą łańcucha — ptaki jedzą bezpośrednio z korytka biegnącego wzdłuż hali. System talerzowy transportuje paszę w zamkniętej rurze za pomocą spirali i dosypuje ją do okrągłych karmideł, wokół których ptaki stoją z każdej strony. System talerzowy jest popularniejszy u brojlerów, bo lepiej ogranicza straty paszy i łatwiej go regulować w miarę wzrostu ptaków.
Jak wysoko powinno wisieć karmidło talerzowe?add
Krawędź karmidła powinna znajdować się mniej więcej na wysokości grzbietu ptaka. Dla piskląt w pierwszym tygodniu karmidła ustawia się bardzo nisko — prawie przy podłodze. W miarę wzrostu ptaków karmidła podnosi się regularnie, co kilka dni. Zbyt nisko zawieszone karmidło przy starszych ptakach prowadzi do zaśmiecania paszy i jej strat.
Co to jest czujnik poziomu paszy w silosie i czy warto go mieć?add
Czujnik poziomu paszy to urządzenie montowane w silosie, które mierzy, ile paszy zostało w zbiorniku — i przesyła tę informację do aplikacji lub komputera fermy. Dzięki temu hodowca może planować dostawę z wyprzedzeniem i unikać sytuacji, gdy silos jest pusty w niedzielę lub w środku nocy. Nagły brak paszy, nawet przez kilka godzin, obniża dzienne przyrosty i zaburza równomierność stada.
Dlaczego ptaki rozsypują paszę z karmideł na ściółkę?add
Najczęstsze przyczyny to zbyt pełne karmidło (poziom paszy sięga krawędzi i ptak wygrzebuje ją dziobem) lub zbyt nisko zawieszone karmidło (ptaki siadają na karmidle i kopią paszę na ściółkę). Rozwiązanie: obniżyć poziom paszy w karmidle i podnieść karmidło do odpowiedniej wysokości. Pasza rozsypana na ściółkę jest praktycznie niemożliwa do odzyskania — to realna strata finansowa.
Jak sprawdzić, czy karmidła napełniają się równomiernie?add
Przejdź wzdłuż całej linii karmienia zaraz po zakończeniu cyklu napełniania i porównaj poziom paszy w każdym karmidle. Karmidła przy silniku napełniają się pierwsze, na końcu linii — ostatnie. Jeśli różnica w poziomie paszy między pierwszym a ostatnim karmidłem jest duża lub część karmideł jest pusta, może to oznaczać zator w rurze transportowej, uszkodzenie spirali lub nieszczelność w linii.
Jak spad pobierania paszy wiąże się ze zdrowiem ptaków?add
Jeśli ptaki nagle zaczynają pobierać mniej paszy niż zwykle — a system karmienia działa sprawnie i karmidła są pełne — to ważny sygnał choroby. Ptaki, które się źle czują, ograniczają pobieranie paszy jako jedną z pierwszych reakcji. Monitoring dziennego spożycia paszy (najlepiej automatyczny, przez czujnik masy silosu lub licznik cykli karmienia) pozwala wyłapać taki sygnał wcześnie.
Monitoruj paszę i wyniki stada w DlaFerm.pl
Chcesz śledzić spożycie paszy, poziom w silosie i wyniki odchowu w jednym miejscu? Załóż darmowe konto fermy albo napisz do nas.
Telefon
+48 796 258 151