Gniazda dla kur — wymiary, lokalizacja i jak zrobić samemu

Kura nie znosi jaja w dowolnym miejscu — szuka osłoniętego, ciemnego kąta, w którym czuje się bezpiecznie, tak jak w naturze robiłaby to w gęstych krzakach czy zagłębieniu terenu. Gniazdo w kurniku ma jej to zastąpić: dać wygodne, zaciemnione miejsce, do którego wchodzi tylko na chwilę zniesienia jaja. Dobrze urządzone gniazda mają też praktyczne znaczenie dla hodowcy — ograniczają dziobanie i wydziobywanie jaj przez inne kury oraz zapobiegają znoszeniu na ściółce, gdzie jajo szybciej się zabrudzi, ostygnie albo zostanie stłuczone. Bez gniazd (albo gdy jest ich za mało) kury i tak znajdą sobie jakiś kąt do znoszenia — zwykle gorszy niż ten, który mógłby im zapewnić hodowca.

Jakie wymiary powinno mieć gniazdo

Typowe gniazdo dla kury domowej ma około 30 x 30 x 30 cm — to wystarczająco dużo, żeby kura swobodnie się obróciła i usiadła, ale na tyle ciasno, żeby czuła się osłonięta, a nie jak na otwartej przestrzeni. Dno wyściela się miękką ściółką, najczęściej słomą lub trocinami (sprawdza się też siano czy wióry drzewne) — warstwa musi być na tyle gruba, żeby amortyzowała jajo i dała się łatwo wymieniać, bo brudna i wilgotna ściółka szybko traci sens. Od frontu warto zostawić niski próg, który przytrzymuje ściółkę w gnieździe i nie pozwala jej się wysypywać.

Gdzie ustawić gniazda w kurniku

Gniazda powinny stać w najciemniejszym i najspokojniejszym miejscu kurnika, z dala od ruchu, przeciągów i jasnego światła wpadającego przez okna czy wejście — jasno oświetlone gniazdo kury będą omijać. Wysokość ma znaczenie w obie strony: gniazdo powinno być wyżej niż podłoga (żeby nie stało w wilgoci i ściółce zanieczyszczonej odchodami), ale niżej niż grzędy do spania. Jeśli gniazdo znajdzie się na tej samej wysokości co grzędy albo wyżej, kury będą w nim nocować zamiast na grzędach — a wtedy gniazdo rano jest zabrudzone odchodami i trzeba je czyścić, zanim nadaje się do zniesienia jaja.

Na czym polega gniazdo z szufladą

Zasada jest prosta: dno gniazda nie jest płaskie, tylko lekko nachylone w stronę tylnej lub bocznej ściany, gdzie zamontowana jest szuflada albo wysuwana taca. Kura znosi jajo z przodu, na wyściełanej części gniazda, a jajo — dzięki nachyleniu i gładkiej powierzchni dna — samo powoli stacza się do szuflady, poza zasięg kury. W dużych, mechanicznych kurnikach dokładnie ta sama zasada nachylonego dna napędza taśmowe systemy zbioru jaj, tylko w skali przemysłowej — jak to wygląda na dużą skalę, opisujemy w poradniku systemy zbioru jaj.

Dlaczego to się opłaca

Jajo, które zaraz po zniesieniu znika z pola widzenia kury, nie ma szans zostać wydziobane, zdeptane ani zasiedziane — a to jedne z częstszych przyczyn stłuczek i brudnych skorupek w zwykłym gnieździe. Dodatkowy plus przy większej liczbie kur: jajka odbiera się z szuflady z zewnątrz albo z boku kurnika, bez wchodzenia do środka i płoszenia niosek, co przy porannym obchodzie realnie skraca robotę.

Jak zrobić taką szufladę samemu

Kluczowe są trzy rzeczy: nachylenie dna (wystarczy kilka do kilkunastu stopni — na tyle, żeby jajo się toczyło, ale nie rozpędzało), gładka powierzchnia toczenia (sklejka, blacha albo twarde linoleum sprawdzają się lepiej niż surowe deski) oraz miękkie lądowanie w szufladzie — cienka warstwa ściółki albo mata gumowa na dnie szuflady chroni jajo przed stłuczeniem przy uderzeniu o ściankę. Szufladę warto zaprojektować tak, żeby dało się ją wysunąć od zewnątrz kurnika i łatwo umyć — to główna przewaga tego rozwiązania nad zwykłym gniazdem.