Klasy jajek — co oznaczają S/M/L/XL, klasa A/B i numery 0/1/2/3
Na kartonie i na skorupce jajka widnieją w gruncie rzeczy trzy zupełnie różne oznaczenia, które potocznie wrzuca się do jednego worka „klasy jajek". Jedno mówi o rozmiarze (S/M/L/XL), drugie o jakości i świeżości (klasa A albo B), a trzecie o sposobie chowu kur (numer 0, 1, 2 lub 3 wytłoczony na skorupce). Wyjaśniamy, czym różnią się te systemy i dlaczego tak łatwo je pomylić.
verifiedOd zespołu, który od lat organizuje pracę na fermach drobiu.
Na opakowaniu i na skorupce jajka spotkasz w gruncie rzeczy trzy zupełnie różne oznaczenia, które w mowie potocznej wrzuca się do jednego worka „klasy jajek". Pierwsze to rozmiar (S, M, L, XL) — zależy od wagi jajka w gramach. Drugie to klasa jakości (A albo B) — mówi o świeżości i stanie skorupki. Trzecie to numer na skorupce (0, 1, 2 lub 3) — informuje, w jaki sposób chowano kury, które je zniosły. To trzy niezależne systemy, a jajko nosi wszystkie trzy naraz — tylko każdy z nich mówi o czymś innym.
Skąd bierze się ta konfuzja
Wszystkie trzy oznaczenia funkcjonują pod parasolem tych samych unijnych norm handlowych dla jaj, ale wprowadzano je w różnym czasie i z różnych powodów — rozmiar i klasa jakości mają korzenie w klasycznych przepisach o obrocie towarowym, a numer chowu doszedł później, wraz z przepisami o dobrostanie zwierząt i znakowaniu metody produkcji. Efekt jest taki, że na jednym kartonie jajek widnieją naraz np. „L", „Klasa A" i „1" — a konsument, który nie wie, że to trzy osobne systemy, z łatwością je myli.
Co znajdziesz w tym artykule
Niżej po kolei tłumaczymy rozmiar S/M/L/XL, klasę jakości A i B oraz numer chowu 0/1/2/3 — także dlatego, że to ostatnie oznaczenie wielu osobom myli się z „klasą" jajka, choć formalnie klasą nie jest. Pełny, szczegółowy opis chowu ekologicznego (numer 0) i tego, jak go zweryfikować, znajdziesz w osobnym artykule o jajach ekologicznych.
Klasy wagowe S, M, L, XL — rozmiar jajka według wagi
Widełki wagowe S/M/L/XL
Rozmiar jajka określa jego waga w gramach, podzielona na cztery standardowe przedziały: S (small, małe) — poniżej 53 g, M (medium, średnie) — 53–63 g, L (large, duże) — 63–73 g, XL (bardzo duże) — powyżej 73 g. Te same widełki obowiązują w całej Unii Europejskiej, więc jajko oznaczone „L" kupione w Polsce waży tyle samo, co „L" kupione w Niemczech czy we Włoszech.
Czy większe jajko to lepsze jajko
Nie w sensie jakościowym — rozmiar mówi wyłącznie o wadze, nie o świeżości, wartości odżywczej czy sposobie chowu kury. Większe jajko ma po prostu więcej treści (głównie białka), ale to, czy jest świeże i w dobrym stanie, określa zupełnie inne oznaczenie — klasa A lub B, opisana niżej.
Rozmiar bywa też mylony ze świeżością, a to dwie niepowiązane cechy. Jak samodzielnie sprawdzić świeżość jajka niezależnie od jego rozmiaru, opisujemy w artykule jak sprawdzić, czy jajko jest świeże.
Klasa A i klasa B — co to znaczy dla świeżości jajka
Czym jest klasa A
Klasa A to jajka świeże, w normalnej jakości handlowej — z czystą, nieuszkodzoną skorupką, o naturalnym kształcie, bez obcego zapachu i z prawidłową komorą powietrzną (niewielką pustką przy tępym końcu jajka). To właśnie klasa A trafia na sklepowe półki i jest sprzedawana bezpośrednio konsumentom — jeśli kupujesz jajka w sklepie, praktycznie zawsze są to jajka klasy A, nawet jeśli sama litera „A" nie jest wyraźnie wypisana na opakowaniu.
Czym jest klasa B
Klasa B obejmuje jajka, które nie spełniają wymagań klasy A — np. mają uszkodzoną lub zabrudzoną skorupkę, nieprawidłowy kształt albo zbyt dużą komorę powietrzną, czyli są mniej świeże. Jajka klasy B nie trafiają do sprzedaży detalicznej — kierowane są do przemysłu spożywczego (np. produkcji mas jajowych, wyrobów cukierniczych) albo przetwórstwa niespożywczego. Jako konsument w sklepie raczej ich nie spotkasz.
Skąd bierze się mylenie z „abc"
W wyszukiwarce często pojawia się pytanie o jajka klasy „abc" — w rzeczywistości formalnie istnieją tylko dwie klasy jakości, A i B. Trzecia litera „C" nie jest częścią tego systemu — to najpewniej efekt kojarzenia klas jakości z rozmiarami (S/M/L/XL) albo po prostu przypadkowego literowania przy szukaniu informacji o klasach jajek.
Numer 0, 1, 2, 3 na skorupce — to kod chowu, nie „klasa"
Co oznaczają cyfry 0–3
Pierwsza cyfra kodu producenta wytłoczonego na skorupce informuje o metodzie chowu kur niosek: 0 — chów ekologiczny, 1 — chów na wolnym wybiegu, 2 — chów ściółkowy (kury w budynku, bez dostępu do wybiegu), 3 — chów klatkowy (w klatkach wzbogaconych). To jedyne z trzech oznaczeń, które w potocznej mowie bywa nazywane „klasą jajek" — choć formalnie jest kodem metody produkcji, niezwiązanym ani z rozmiarem, ani z klasą jakości A/B.
Czym różni się jajko 0 od 1
Numer 1 oznacza chów na wolnym wybiegu — kury mają dostęp do wybiegu na świeżym powietrzu, ale pasza i warunki nie muszą spełniać norm rolnictwa ekologicznego. Numer 0 to dodatkowo certyfikowany chów ekologiczny — obok dostępu do wybiegu obowiązują ściślejsze wymagania co do paszy (m.in. jej ekologicznego pochodzenia), gęstości obsady i kontroli. Innymi słowy, każde jajko z numerem 0 spełnia też warunki numeru 1, ale nie odwrotnie.
Pełne wyjaśnienie, co konkretnie oznacza certyfikat ekologiczny (numer 0), ile kosztują jajka ekologiczne i jak zweryfikować, że sprzedawca faktycznie ma do niego prawo, opisujemy osobno w artykule jaja ekologiczne.
Najczęstsze pytania o klasy jajek
Jaka klasa jajek jest najlepsza?add
Zależy, o który z trzech systemów pytasz. Pod względem rozmiaru (S/M/L/XL) żaden nie jest „lepszy" — większe jajko jest po prostu cięższe, nie bardziej wartościowe odżywczo ani świeższe. Pod względem jakości handlowej liczy się tylko klasa A — to jedyna klasa sprzedawana konsumentom, więc w sklepie i tak zawsze kupujesz najwyższą dostępną klasę. Jeśli chodzi o numer chowu, część konsumentów uznaje jajka z numerem 0 (ekologiczne) i 1 (wolny wybieg) za bardziej etyczne ze względu na warunki chowu kur — różnice w wartości odżywczej między numerami są jednak w praktyce znacznie mniejsze, niż się powszechnie sądzi.
Czym się różni jajko 0 od 1?add
Numer 1 oznacza jajka z chowu na wolnym wybiegu — kury mają dostęp do wybiegu na zewnątrz, ale pasza i warunki nie muszą spełniać norm rolnictwa ekologicznego. Numer 0 to jajka z certyfikowanego chowu ekologicznego — poza dostępem do wybiegu obowiązują dodatkowo ściślejsze wymagania dotyczące paszy i gęstości obsady. Każde jajko z numerem 0 spełnia też warunki numeru 1, ale jajko z numerem 1 nie musi spełniać warunków chowu ekologicznego.
Co oznacza nr 3 na jajku?add
Numer 3 oznacza jajko z chowu klatkowego — kury utrzymywane są w tzw. klatkach wzbogaconych, bez dostępu do wybiegu czy ściółki. To jeden z czterech dopuszczonych w UE sposobów chowu niosek, obok chowu ściółkowego (2), wolnego wybiegu (1) i ekologicznego (0). Numer na skorupce informuje wyłącznie o metodzie chowu, nie o jakości czy świeżości samego jajka.
Co to są jajka klasy A?add
Jajka klasy A to jajka świeże, o normalnej jakości handlowej — z czystą, nieuszkodzoną skorupką i prawidłową komorą powietrzną. To jedyna klasa jakości, która trafia do sprzedaży detalicznej — jajka niespełniające tych wymagań (klasa B) kierowane są do przemysłu spożywczego, nie na sklepowe półki.
Prowadzisz stado niosek i chcesz mieć produkcję jaj pod kontrolą?
System DlaFerm pomaga ewidencjonować zbiór i produkcję jaj w stadzie — zostaw kontakt, pokażemy jak to działa.
Telefon
+48 796 258 151