Przerywka (thinning) brojlerów — jak ograniczyć stres
Przerywka to wyłapanie części stada przed końcem rzutu, żeby zmniejszyć obsadę i odebrać lżejsze ptaki. Daje miejsce pozostałym i pasuje do rynku wagowego, ale jest dla stada dużym stresem i realnym ryzykiem bioasekuracyjnym. Tłumaczymy, jak ją zaplanować, by ograniczyć urazy, zaburzenie pojenia i karmienia oraz zagrożenie zawleczenia chorób.
verifiedOd zespołu, który od lat organizuje pracę na fermach drobiu.
Przerywka, nazywana też odłowem częściowym albo thinningiem, to wyłapanie części ptaków z kurnika na kilka–kilkanaście dni przed końcem rzutu. Zabiera się zwykle ptaki lżejsze, które trafiają na rynek mniejszej tuszki, a stado, które zostaje, dostaje więcej miejsca przy paśniku i poidle. Dzięki temu spada obsada, a pozostałe ptaki mają lepsze warunki do dalszego wzrostu. Sam zabieg trwa krótko, ale jak każdy odłów oznacza dla stada hałas, ruch i kontakt z ludźmi oraz sprzętem z zewnątrz.
Po co robi się przerywkę i czym ona różni się od pełnego odbioru?
Powody są trzy: obsada, dobrostan pozostałych ptaków i dopasowanie do rynku wagowego. Zmniejszenie zagęszczenia po przerywce poprawia warunki w kurniku w ostatniej fazie odchowu, a różne masy ptaków pozwalają obsłużyć różnych odbiorców. Pełny odbiór kończy rzut i opróżnia obiekt, a przerywka jest częściowa — stado żyje dalej i wszystkie ryzyka, jakie niesie obecność ekipy łapiącej, dotyczą ptaków, które zostają. Konkretny przebieg pełnego załadunku opisujemy osobno przy odbiorze żywca brojlerów; tutaj skupiamy się na specyfice odłowu częściowego i na ograniczaniu jego skutków.
Co dzieje się ze stadem podczas przerywki
Każdy odłów częściowy to bilans: korzyść z niższej obsady kontra stres i zagrożenia, które trzeba świadomie ograniczać.
Stres i urazy przy łapaniu
Łapanie, noszenie i pakowanie to dla ptaków silny stres, a pośpiech grozi urazami — potłuczeniami, zadrapaniami, złamaniami. Cierpią na tym nie tylko ptaki zabierane, ale i te, które zostają w popłochu biegają i tratują się nawzajem. Spokojna, wyszkolona ekipa i odpowiednie tempo pracy ograniczają straty po obu stronach.
Zaburzenie pojenia i karmienia
W trakcie odłowu trzeba podnieść linie pojenia i paśniki, a ptaki są płoszone z całej powierzchni. Pozostałe stado na kilka godzin traci normalny dostęp do wody i paszy oraz spokojny rytm picia i jedzenia. Im krócej trwa zamieszanie i im szybciej linie wracają na miejsce, tym mniejszy ślad zostawia przerywka na pozostałych ptakach.
Ryzyko bioasekuracyjne ekipy i sprzętu
To największe zagrożenie przerywki: do żywego, niezakończonego stada wchodzą ludzie, pojemniki i pojazdy z innych ferm. Brudne ręce, obuwie czy skrzynki mogą zawlec albo „zawiać" chorobę do ptaków, które zostają jeszcze na wiele dni. Dlatego higiena ekipy, czysty sprzęt i kontrola wejścia są przy odłowie częściowym ważniejsze niż przy pełnym odbiorze.
Post przed odbiorem
Przed wyłapaniem wstrzymuje się karmienie, żeby ograniczyć zanieczyszczenie i zadbać o dobrostan transportowanych ptaków, zachowując dostęp do wody zgodnie z zasadami. Problem w tym, że post obejmuje całe stado z danej powierzchni, także ptaki, które zostają. Dobre rozplanowanie czasu postu i szybki powrót paszy po odłowie ograniczają jego wpływ na pozostałą część stada.
Przegrody i odłów tylko części powierzchni
Żeby nie płoszyć całego kurnika, część obiektu odgradza się przegrodami i łapie ptaki tylko z wydzielonej strefy. Dzięki temu reszta stada zostaje w spokoju, dalej pije i je, a stres i post dotyczą mniejszej grupy. Partycjonowanie to jeden z najskuteczniejszych sposobów na łagodniejszą przerywkę.
Przygaszone i niebieskie światło
Ptaki są spokojniejsze przy mocno przyciemnionym świetle, dlatego odłów prowadzi się zwykle przy zgaszonych głównych lampach. Pomocne bywa światło niebieskie, przy którym ptaki są mniej płochliwe i łatwiej je ostrożnie zebrać. Spokojne, ciemne otoczenie zmniejsza panikę, tratowanie się i urazy.
Łagodna przerywka krok po kroku
- 1
Zaplanuj termin, liczbę ptaków i godziny
Ustal z odbiorcą, ile ptaków i o jakiej masie schodzi w przerywce oraz na którą godzinę podstawiony będzie transport. Najlepiej łapać w chłodniejszej, ciemnej porze doby. Dobry plan godzinowy skraca czas, w którym stado jest płoszone, a linie pojenia i paszy są podniesione.
- 2
Ustal post i utrzymaj dostęp do wody
Wyznacz czas wstrzymania karmienia przed odłowem zgodnie z zaleceniami, dbając o to, by post nie był dłuższy niż potrzeba. Pozostaw ptakom dostęp do wody tak długo, jak to możliwe. Pamiętaj, że post obejmie też ptaki, które zostają — im krótszy i lepiej rozplanowany, tym lepiej dla pozostałej części stada.
- 3
Wygrodź strefę odłowu przegrodami
Podziel powierzchnię przegrodami i zbierz ptaki tylko z wydzielonej części kurnika. Resztę stada zostaw w spokoju, z dostępem do wody i paszy. Łapanie partiami z mniejszych stref zmniejsza popłoch, tratowanie i liczbę ptaków narażonych jednocześnie na stres.
- 4
Przygaś światło i zadbaj o tempo pracy
Mocno przyciemnij kurnik, a jeśli masz taką możliwość, użyj światła niebieskiego — ptaki będą spokojniejsze. Ustal z ekipą spokojne, równe tempo łapania i pakowania, bez pośpiechu, który kończy się urazami. Lepiej pracować systematycznie niż szarpać stado zrywami.
- 5
Wymuś bioasekurację ekipy i sprzętu
Wpuszczaj na fermę tylko czystych ludzi, w czystej odzieży i obuwiu, z umytymi i zdezynfekowanymi pojemnikami oraz pojazdami. Kontroluj wejście, prowadź pojazdy wyznaczoną drogą i nie mieszaj stref brudnej i czystej. To stado żyje dalej, więc każde zaniedbanie higieny może je kosztować zdrowie w kolejnych dniach.
- 6
Przywróć warunki i obserwuj pozostałe stado
Po odłowie jak najszybciej opuść linie pojenia i paśniki, przywróć światło do normy i wznów karmienie. Przez kolejne dni patrz na pobór wody i paszy, ruch ptaków i ewentualne objawy — przerywka to moment, po którym łatwo przeoczyć początek problemu w stadzie, które zostało.
Najczęstsze pytania o przerywkę brojlerów
Czym przerywka różni się od zwykłego odbioru żywca?add
Przerywka to odłów częściowy — zabiera się tylko część ptaków, zwykle lżejszych, a reszta stada zostaje w kurniku na kolejne dni. Pełny odbiór kończy rzut i opróżnia obiekt. Różnica jest kluczowa, bo przy przerywce wszystkie ryzyka odłowu — stres, post, kontakt z ekipą z zewnątrz — dotyczą ptaków, które żyją dalej, więc ich zdrowie zależy od tego, jak ostrożnie i higienicznie przeprowadzisz zabieg.
Dlaczego przerywka jest tak duża z punktu widzenia bioasekuracji?add
Bo do żywego, niezakończonego stada wchodzą ludzie, pojemniki i pojazdy, które tego samego dnia bywają na innych fermach. Brudne obuwie, ręce czy skrzynki mogą zawlec albo „zawiać" chorobę do ptaków, które zostają jeszcze na wiele dni. Przy pełnym odbiorze obiekt i tak idzie do mycia i dezynfekcji, a przy przerywce ewentualne zakażenie ma czas, by się rozwinąć w pozostałym stadzie.
Jak ograniczyć stres i urazy podczas łapania?add
Łap przy mocno przygaszonym, najlepiej niebieskim świetle, wygradzaj strefę przegrodami i zbieraj ptaki tylko z części powierzchni, żeby nie płoszyć całego kurnika. Postaw na spokojną, wyszkoloną ekipę i równe tempo bez pośpiechu, bo to pośpiech kończy się potłuczeniami i tratowaniem. Im mniejsza grupa naraz i im spokojniejsze otoczenie, tym mniej strat po obu stronach.
Co z postem i pojeniem przy przerywce?add
Karmienie wstrzymuje się przed odłowem zgodnie z zaleceniami, żeby ograniczyć zanieczyszczenie i zadbać o dobrostan transportowanych ptaków, ale dostęp do wody utrzymuje się tak długo, jak to możliwe. Pamiętaj, że post obejmie też ptaki, które zostają — dlatego planuj go możliwie krótko i jak najszybciej po odłowie opuść linie pojenia, przywróć paszę i wznów normalny rytm w kurniku.
Prowadź odbiory i przerywki w DlaFerm.pl
W DlaFerm.pl zapiszesz przerywkę i pełny odbiór w cyfrowej karcie stada, odnotujesz każde wejście i wyjście w księdze wejść/wyjść, a ekipę łapiącą obsłużysz w programie dla ekip — wszystko w jednym miejscu. Załóż darmowe konto albo napisz do nas.
Telefon
+48 796 258 151