Kurnik z płyty OSB — dobór grubości i zabezpieczenie przed deszczem

Kurnik z płyty OSB to częsty wybór hodowców, którzy chcą budować samodzielnie, ale zależy im na bardziej równej i „skończonej" ścianie niż daje konstrukcja z odzyskanych palet. Płyta OSB (ang. oriented strand board, płyta wiórowa o ukierunkowanym ułożeniu wiórów) jest łatwo dostępna w marketach i hurtowniach budowlanych, sprzedawana w standardowych formatach arkuszy, więc łatwo z niej policzyć ilość materiału na ściany o konkretnym wymiarze — inaczej niż przy paletach, gdzie trzeba dopasowywać się do tego, co akurat uda się zebrać (opisane w poradniku kurnik z palet).

Surowa płyta OSB nie jest odporna na deszcz

To najważniejsza informacja w tym poradniku: płyta OSB sama w sobie nie jest materiałem w pełni wodoodpornym, mimo że bywa sprzedawana i reklamowana jako uniwersalny materiał budowlany „do zastosowań konstrukcyjnych". Zostawiona bez zabezpieczenia na deszczu i śniegu z czasem chłonie wilgoć, pęcznieje na krawędziach i po pewnym czasie zaczyna się rozwarstwiać — struktura ze sklejonych wiórów traci wtedy sztywność. Płyta OSB przeznaczona do budowy kurnika na zewnątrz zawsze wymaga dodatkowego zabezpieczenia: impregnatu, farby elewacyjnej albo pokrycia (papa, gont bitumiczny, blacha, siding) — nigdy nie zostaje „gotowa" prosto z marketu.

Jaką grubość płyty wybrać

Grubość płyty OSB dobiera się do jej roli w konstrukcji. Cieńsze płyty, rzędu 6–9 mm, sprawdzają się głównie do zastosowań wewnątrz budynku albo jako poszycie pomocnicze — same nie dają wystarczającej sztywności na samodzielną ścianę zewnętrzną kurnika. Do ścian i elementów konstrukcyjnych wystawionych na wiatr i obciążenie śniegiem lepiej sprawdzają się płyty grubsze, orientacyjnie w przedziale 12–18 mm — dokładny dobór zależy od rozstawu słupków szkieletu i lokalnych warunków, więc w razie wątpliwości warto to skonsultować w markecie budowlanym albo z wykonawcą. Do zastosowań na zewnątrz i w warunkach podwyższonej wilgotności produkowane są też płyty w klasach OSB/3 i OSB/4 — wyraźnie odporniejsze na wilgoć niż podstawowa OSB/2 do wnętrz, ale nawet one nie zwalniają z docelowego zabezpieczenia powierzchni przed bezpośrednim, długotrwałym kontaktem z wodą.

OSB kontra palety

W porównaniu z kurnikiem z palet płyta OSB daje z reguły bardziej równą i szczelną ścianę od razu — nie trzeba zakrywać szpar między deskami palety dodatkowym poszyciem, bo to poszycie jest samą płytą. Palety bywają za to tańsze lub wręcz darmowe, jeśli uda się je zdobyć z odzysku (pod warunkiem stempla HT, nie MB — szerzej w poradniku o paletach), podczas gdy płyta OSB to zawsze zakup nowego materiału budowlanego. W praktyce OSB oznacza mniej pracy przy budowie kosztem wyższego wydatku na materiał, a palety odwrotnie — więcej pracy przy dopasowywaniu i poszywaniu, ale niższy koszt startowy.

OSB kontra płyta betonowa

Kurnik z płyt betonowych to konstrukcja zwykle znacznie cięższa i trwalsza niż drewniana ściana z OSB — betonowe elementy lepiej znoszą wilgoć, gryzonie i uszkodzenia mechaniczne, i nie wymagają regularnego odnawiania zabezpieczenia jak drewno. Cena i trudność montażu są jednak wyraźnie wyższe: płyty betonowe są ciężkie, często wymagają sprzętu do transportu i montażu oraz solidniejszego fundamentu, co czyni je mniej typowym wyborem do budowy „własnymi rękami" na małą, hobbystyczną skalę niż OSB czy palety.

OSB kontra płyta warstwowa

Płyta warstwowa (sandwich) to gotowy element z warstwą izolacji zamkniętą między dwiema okładzinami — montuje się ją szybciej niż budowanie szkieletu i poszywanie go osobno płytą OSB, bo ocieplenie jest już fabrycznie wbudowane w panel. Koszt zakupu takiej płyty jest jednak zwykle wyższy niż samej płyty OSB plus osobno kupionej wełny czy styropianu, a wybór grubości i dostępnych wymiarów bywa węższy niż przy uniwersalnym arkuszu OSB. To materiał sensowny, gdy zależy Ci na czasie budowy i gotowym ociepleniu, a mniej na najniższym możliwym koszcie.

Wielkość kurnika — ta sama zasada niezależnie od materiału ściany

Metraż kurnika z płyty OSB liczy się dokładnie tak samo jak przy każdej innej konstrukcji — od liczby ptaków, nie od materiału ścian. Dla orientacji: przy 10 kurach w zwykłym, przydomowym kurniku bez wentylacji mechanicznej dobrym punktem wyjścia jest budynek rzędu kilku metrów kwadratowych podłogi, plus osobny, wyraźnie większy wybieg na zewnątrz (orientacyjnie ok. 40 m² przy ok. 4 m² na ptaka) — pełne wyliczenie i zasadę skalowania na inną liczbę kur, np. 5 czy 20, opisuje poradnik projekt kurnika na 10 kur. Przy 20 kurach mnożysz te same wartości orientacyjnie razy dwa, a przy 5 kurach dzielisz w przybliżeniu przez dwa — zasada skalowania zostaje, zmienia się tylko liczba arkuszy płyty potrzebnych na większą lub mniejszą ścianę.