Kurnik z palet — jak zbudować tanio i bezpiecznie

Kurnik z palet to jeden z najpopularniejszych sposobów na tanią, samodzielną budowę kurnika — palety drewniane są łatwo dostępne, często za darmo lub za symboliczną opłatą, i sporo osób buduje z nich nie tylko kurniki, ale w ogóle różne konstrukcje gospodarcze (domek z palet to temat szerszy niż sam drób, od altanek po szopy narzędziowe). Trzeba jednak od razu rozwiać jedno uproszczenie: samo poustawianie i skręcenie palet w ścianę nie daje gotowego, szczelnego kurnika. Palety to gęsta, ale nieszczelna konstrukcja ze szparami między deskami — żeby powstał budynek chroniący przed deszczem, wiatrem i zimnem, potrzeba dodatkowej pracy: poszycia, uszczelnienia i ocieplenia. Palety najlepiej traktować jako tani szkielet i rusztowanie ścian, a nie gotową ścianę samą w sobie.

Nie każda paleta nadaje się pod kurnik — stempel HT, nie MB

Zanim zaczniesz zbierać palety, sprawdź stempel wypalony lub wydrukowany na klocku bocznym każdej sztuki. Zgodnie z międzynarodowym standardem ISPM 15, który reguluje sposób zabezpieczania drewna opakowaniowego przed szkodnikami, palety oznacza się skrótem HT (heat treated — drewno wygrzewane termicznie) albo MB (methyl bromide — drewno fumigowane bromkiem metylu). Do budowy czegokolwiek, z czym będzie miał kontakt drób — kurnika, grzęd, gniazd, ścianek wybiegu — nadają się wyłącznie palety ze stemplem HT lub bez żadnego oznaczenia chemicznego. Palety ze stemplem MB pochodzą z fumigacji silnie toksycznym gazem i mogą zawierać pozostałości chemiczne w drewnie — to zdecydowanie nie miejsce dla ptaków, których jaja i mięso trafiają później do jedzenia. W razie wątpliwości lepiej odłożyć paletę bez czytelnego stempla, niż ryzykować.

Standardowa paleta EUR jako punkt odniesienia przy planowaniu

Najczęściej spotykana w Polsce jest paleta EUR (EPAL) o wymiarach 120 × 80 cm — ten format warto znać już na etapie szkicowania kurnika, bo ułatwia liczenie, ile sztuk potrzeba na ścianę o danej wysokości i długości. Trzy palety ustawione pionowo obok siebie dają np. około 240 cm długości ściany, co pozwala z góry rozplanować moduły zamiast docinać każdy element osobno. Spotyka się też palety przemysłowe o innych wymiarach, dlatego przed zakupem materiałów na poszycie i ocieplenie warto najpierw zebrać komplet palet i realnie je zmierzyć, zamiast zakładać z góry jeden uniwersalny rozmiar.

Wielkość — te same zasady, co przy kurniku murowanym czy z desek

Metraż kurnika z palet liczy się dokładnie tak samo jak przy każdej innej konstrukcji — od liczby ptaków, a nie od materiału ścian. Dla orientacji: przy 10 kurach w zwykłym, przydomowym kurniku bez wentylacji mechanicznej dobrym punktem wyjścia jest budynek rzędu kilku metrów kwadratowych podłogi, plus osobny, wyraźnie większy wybieg na zewnątrz — pełne wyliczenie i zasadę skalowania na inną liczbę ptaków opisuje poradnik projekt kurnika na 10 kur. Ta sama zasada obowiązuje niezależnie od tego, czy ściany budujesz z palet, z desek czy z gotowych paneli.

Fundament i podłoga — z dala od wilgotnej ziemi

Kurnik z palet, tak jak każdy drewniany budynek, nie powinien stać bezpośrednio na gruncie. Podniesienie konstrukcji na podmurówce, blokach betonowych albo prostym ruszcie z belek chroni drewno przed wilgocią podciąganą z ziemi i utrudnia dostęp drapieżnikom oraz gryzoniom od spodu. To element, na którym nie warto oszczędzać — naprawa zbutwiałej podłogi po sezonie czy dwóch wymaga rozbiórki większej części konstrukcji.

Szkielet, poszycie i dach

Palety układa się i skręca w ramy ścian, do których mocuje się poszycie zewnętrzne (deski, płyta OSB) i wewnętrzne — tak, by szpary między deskami palet zostały całkowicie zakryte. Dach najlepiej wykonać osobno, ze spadkiem odprowadzającym wodę poza konstrukcję, pokryty blachą, gontem bitumicznym albo papą — same palety na dach się nie nadają, bo nie dają szczelności.

Ocieplenie na cały rok

Jeśli kurnik ma służyć przez cały rok, a nie tylko latem, między poszyciem trzeba zaplanować warstwę ocieplenia (wełna mineralna, styropian) — dokładnie tak, jak przy standardowym kurniku drewnianym. Ocieplenie nie może jednak zablokować wentylacji: niskie wloty i wylot powietrza pod kalenicą są tak samo potrzebne w kurniku z palet, jak w każdym innym — szerzej o tym w części o wentylacji zimą w projekcie kurnika na 10 kur.

Wariant na płozach — kurnik z palet jako konstrukcja przenośna

Lekką konstrukcję z palet da się też postawić na płozach albo prostym podwoziu na kołach, zamiast na stałym fundamencie — wtedy zyskuje możliwość przesuwania na świeży teren, podobnie jak opisany w poradniku kurnik mobilny. To sensowna opcja, jeśli zależy Ci na rotacji wybiegu, a jednocześnie chcesz zachować niski koszt materiałów — trzeba tylko pamiętać, że lekka, paletowa konstrukcja musi mieć porządnie wzmocnioną ramę dolną, żeby wytrzymała przesuwanie bez rozpadania się w spoinach.