Słownik gwary i żargonu drobiarskiego

FCR mówi, ile kilogramów paszy trzeba, żeby ptak przybrał jeden kilogram masy. Im niższy FCR, tym taniej i wydajniej rośnie stado — to jeden z najważniejszych wskaźników opłacalności.

EPEF to zbiorcza ocena rzutu w jednej liczbie — łączy przeżywalność, tempo wzrostu i FCR. Im wyższy EPEF, tym lepiej poprowadzony cykl; służy do porównywania stad i ferm między sobą.

Rzut to jeden pełny cykl produkcyjny — od wstawienia piskląt do ich wywiezienia na ubój lub sprzedaży. U brojlera trwa zwykle kilka tygodni, a ferma robi kilka rzutów w roku.

Wsad to moment wprowadzenia nowego stada do hali — czyli „wstawienie" ptaków na początku rzutu. Uwaga: nie ma to nic wspólnego z paszą, choć słowo brzmi podobnie do „wsypania".

Śluza to przejściowe pomieszczenie przy wejściu do hali, gdzie zmienia się obuwie i odzież oraz myje ręce. Oddziela strefę brudną od czystej i jest podstawą bioasekuracji, czyli ochrony stada przed chorobami.

To zasada, że całą halę zapełnia się ptakami naraz i opróżnia naraz, a między rzutami dokładnie czyści i dezynfekuje. Dzięki temu przerywa się łańcuch zakażeń i każde stado startuje w czystym obiekcie.

Karencja to liczba dni, które muszą minąć od podania leku do uboju lub sprzedaży jaj, żeby w mięsie czy jajach nie było pozostałości. Pilnowanie karencji jest obowiązkiem prawnym i podstawą bezpieczeństwa żywności.

IRZplus to internetowy system ARiMR do identyfikacji i rejestracji zwierząt, w którym hodowca prowadzi ewidencję stada. To tu zgłasza się stany, wstawienia i ubycia ptaków. Portal bywa nieintuicyjny, dlatego w DlaFerm.pl możesz — opcjonalnie — zlecić wysyłkę tych zgłoszeń do IRZplus automatycznie, prosto z Karty Stada.

Jednodniówka to pisklę w pierwszej dobie życia, prosto z wylęgarni, od którego zaczyna się rzut brojlera. Jego jakość i pierwsze dni odchowu mocno wpływają na cały późniejszy cykl.

Brakowanie to wybieranie ze stada ptaków słabych, chorych lub niespełniających normy, by nie obciążały produkcji i nie zarażały reszty. W stadach nieśnych oznacza też wycofanie kur, które przestały dobrze się nieść.

DJP to umowna miara liczby zwierząt sprowadzona do wspólnego mianownika (1 DJP to odpowiednik krowy o masie 500 kg). W drobiarstwie służy do oceny skali fermy w przepisach środowiskowych i budowlanych.

Owoskopia to prześwietlanie jaj silnym światłem, by sprawdzić, czy rozwija się w nich zarodek. Stosuje się ją w wylęgarniach, żeby odrzucić jaja niezapłodnione lub z zamarłym zarodkiem.

Obsada to liczba ptaków lub kilogramów masy na metr kwadratowy podłogi. Zbyt wysoka pogarsza dobrostan i wyniki, dlatego maksymalne wartości reguluje prawo o ochronie zwierząt.

Upadki to ptaki, które padły w trakcie rzutu — podaje się je zwykle jako procent stada. Niskie upadki świadczą o dobrym zdrowiu i prowadzeniu stada; nagły wzrost to sygnał alarmowy.

Odchów to pierwszy okres życia piskląt, gdy potrzebują podwyższonej temperatury, łatwo dostępnej paszy i wody. Te pierwsze dni decydują o starcie i wyrównaniu całego stada.

Ściółka to materiał na podłodze hali — najczęściej słoma, wióry lub trociny — który chłonie wilgoć i odchody. Jej suchość i jakość wprost przekładają się na zdrowie nóg i skóry ptaków.

Pad to potoczne określenie zapalenia poduszek stóp u ptaków, najczęściej od mokrej, zbrylonej ściółki. Ocenia się go w ubojni i traktuje jako wskaźnik dobrostanu oraz jakości prowadzenia hali.

Integrator to firma, która dostarcza hodowcy pisklęta i paszę, a potem odbiera gotowy żywiec, zwykle na podstawie umowy kontraktacji. Hodowca odpowiada za odchów, integrator za wlot i wylot stada oraz rozliczenie.

Żywiec to żywe ptaki przeznaczone do uboju, sprzedawane na kilogramy masy. „Cena żywca" to stawka za kilogram żywej wagi w dniu odbioru stada.

To trzy kolejne rodzaje paszy dopasowane do wieku ptaka: starter na początek, grower w fazie wzrostu, finisher przed ubojem. Każda ma inny skład, bo potrzeby ptaka zmieniają się w trakcie rzutu.

Bioasekuracja to zestaw zasad chroniących stado przed wniesieniem chorób z zewnątrz: śluzy, maty dezynfekcyjne, kontrola wejść, podział na strefę czystą i brudną. To pierwsza linia obrony przed grypą ptaków i innymi zakażeniami.

Wiek brojlera liczy się w dobach, a nie w tygodniach, bo każdy dzień ma znaczenie dla wzrostu i żywienia. „Ptak w 21. dobie" to po prostu stado, które ma 21 dni życia.

Przyrost dobowy to średnia ilość masy, jaką ptak przybiera w ciągu jednego dnia, podawana w gramach. Wyższy przyrost przy niskim FCR to znak, że stado rośnie szybko i wydajnie.

PLW to powiatowy lekarz weterynarii — urzędnik, który nadzoruje zdrowie zwierząt na danym terenie. To on nadaje fermie numer weterynaryjny i prowadzi kontrole.

Świadectwo zdrowia to urzędowy dokument potwierdzający, że ptaki lub jaja pochodzą ze zdrowego, nadzorowanego stada i mogą trafić do obrotu. Wystawia je lekarz weterynarii i towarzyszy transportowi żywca.