Pierzenie kur — ile trwa, jak wygląda i czym karmić w tym czasie
Kura, która z dnia na dzień robi się „łaciata", traci pióra całymi kępkami i wygląda jakby chorowała, najczęściej po prostu się pierzy. Wyjaśniamy, jak przebiega coroczne pierzenie, ile orientacyjnie trwa, czym różni się pierzenie twarde od miękkiego i jak żywić stado, żeby łatwiej przeszło ten okres.
verifiedOd zespołu, który od lat organizuje pracę na fermach drobiu.
Pierzenie to coroczna, naturalna wymiana upierzenia — kura zrzuca stare, zużyte pióra i odrasta nowe. Najczęściej zaczyna się późnym latem lub jesienią, gdy dni robią się krótsze — to ten sam mechanizm związany z długością dnia, który steruje też nieśnością. Widok bywa alarmujący dla początkującego hodowcy: spore łyse placki na skórze, pióra walające się po całym kurniku, kura wyglądająca jakby coś jej dolegało. To jednak normalny proces, nie stan chorobowy ani nagły przypadek do interwencji weterynaryjnej. Temat był już krótko wzmiankowany przy okazji artykułów brak piór i czerwona skóra u kur (pierzenie jako jedna z trzech możliwych przyczyn utraty upierzenia) oraz dlaczego kury nie niosą jajek (pierzenie jako jedna z przyczyn przerwy w znoszeniu) — tutaj rozwijamy temat pierzenia znacznie szerzej, jako osobne zagadnienie.
Pierzenie postępuje zwykle od głowy w stronę ogona
Utrata i odrost piór zazwyczaj nie następują jednocześnie na całym ciele. Najczęściej cytowany wzorzec to start w okolicy głowy i szyi, a potem stopniowe przechodzenie na tułów, skrzydła i na końcu ogon. To ogólny, powtarzalny schemat, a nie sztywna reguła — u poszczególnych kur kolejność i tempo bywają różne, część ptaków pierzy się bardziej nierównomiernie niż inne.
Pierzenie twarde i miękkie
Hodowcy rozróżniają w praktyce dwa warianty pierzenia. „Twarde" pierzenie to gwałtowna utrata piór całymi kępkami — kura wygląda bardzo mocno oskubana, ale cały proces kończy się stosunkowo szybko. „Miękkie" pierzenie przebiega łagodniej i bardziej rozciągnięte w czasie — pióra ubywa stopniowo, zmiana jest mniej widoczna z dnia na dzień, za to trwa dłużej. Żadne z nich nie jest „lepsze" ani „gorsze" — to po prostu inny rytm tego samego naturalnego procesu.
Ile trwa pierzenie i jak wygląda kura w tym czasie
Orientacyjny czas trwania
Pełne pierzenie trwa orientacyjnie od kilku tygodni do około dwóch miesięcy, w zależności od konkretnej kury, jej rasy i tego, czy jest to pierzenie twarde, czy miękkie. Kury „twarde" zwykle kończą szybciej, kury „miękkie" — wolniej, choć z mniej dramatycznym wyglądem po drodze. Nie ma tu jednej dokładnej liczby dni, którą można podać dla każdej kury — to zawsze przedział, nie termin.
Jak wygląda kura, która się pierzy
W trakcie pierzenia widać nierówne upierzenie, miejscowe łyse placki (najczęściej najpierw wokół głowy i szyi) oraz charakterystyczne, sztywne „szpilki" — nowo odrastające pióra w osłonkach, zanim się w pełni rozwiną i rozczeszą. Kura bywa w tym czasie mniej aktywna i bardziej wycofana, czasem drażliwsza przy dotyku (nowe pióra są ukrwione i wrażliwe), ale poza tym normalnie je, pije i funkcjonuje w stadzie.
Nieśność podczas pierzenia
Pióra w dużej mierze zbudowane są z keratyny, czyli białka — ich odrost pochłania spore zasoby energii i białka, które organizm kury normalnie przeznaczałby na produkcję jaj. Dlatego nieśność w trakcie pierzenia typowo mocno spada albo zatrzymuje się całkowicie, a po zakończeniu pierzenia zwykle wraca do normy — czasem nawet z lepszym wynikiem niż przed pierzeniem, choć to obserwacja ogólna, a nie gwarancja. Szerzej o innych przyczynach przerwy w nieśności piszemy w artykule dlaczego kury nie niosą jajek.
Ryzyko dziobania przez inne kury
Odsłonięta skóra i sterczące szpilki nowych piór bywają dla innych kur w stadzie zachętą do dziobania — pierzący się ptak jest chwilowo bardziej narażony na uwagę stada niż zwykle. Warto w tym okresie obserwować stado uważniej i w razie potrzeby odizolować atakowaną kurę. Pełny opis przyczyn dziobania i sposobów na uspokojenie stada znajdziesz w artykule kanibalizm u kur niosek.
To nie to samo co pasożyty
Utratę piór i podrażnioną skórę może wywoływać też coś zupełnie innego niż pierzenie — pasożyty zewnętrzne, takie jak ptaszyniec czy piórojady. W przeciwieństwie do pierzenia pasożytom towarzyszą widoczne owady, intensywne drapanie się ptaka i strupki na skórze niezależnie od pory roku. Jak odróżnić jedno od drugiego (bez zdjęć — sam opis wystarczy do rozpoznania), tłumaczymy w artykule brak piór i czerwona skóra u kur.
Żywienie podczas pierzenia — dlaczego białko ma znaczenie
Pióra to głównie białko
Pióro jest zbudowane przede wszystkim z keratyny — białka strukturalnego, tego samego typu co w pazurach czy dziobie. Odbudowa całego upierzenia to dla organizmu kury spory wydatek białkowy, dlatego w okresie pierzenia powszechnie zaleca się zwiększenie udziału białka w diecie — pomaga to organizmowi sprawniej odbudować pióra, choć nie przyspiesza samego tempa pierzenia ponad naturalny rytm danej kury.
Co dać kurom na pierzenie
Najprostszym rozwiązaniem jest przejście na paszę o wyższej zawartości białka (niektórzy hodowcy sięgają w tym okresie po paszę starterową dla piskląt, bogatszą w białko niż standardowa mieszanka dla niosek) albo dorzucenie białkowych przekąsek — jak gotowane jajko, twaróg czy nasiona słonecznika, w rozsądnych ilościach jako dodatek, nie podstawa diety. Nie ma magicznego preparatu, który „przyspieszy" pierzenie — chodzi wyłącznie o to, żeby kurze niczego nie zabrakło w okresie zwiększonego zapotrzebowania. Podstawy codziennej diety opisujemy szerzej w artykule czym karmić kury.
Witaminy jako dodatkowe wsparcie
Obok białka, w okresie pierzenia część hodowców sięga też po suplementację witaminową — to jedna z sytuacji, w których dodatkowe witaminy najczęściej mają sens, bo organizm kury jest wtedy pod dodatkowym obciążeniem. Kiedy warto suplementować i jak to robić, opisujemy w artykule witaminy dla kur.
Najczęstsze pytania o pierzenie kur
Ile czasu pierze się kura?add
Orientacyjnie od kilku tygodni do około dwóch miesięcy, w zależności od konkretnej kury i tego, czy pierzenie ma przebieg „twardy" (szybszy, ale bardziej dramatyczny wizualnie) czy „miękki" (wolniejszy, bardziej rozciągnięty w czasie). Nie da się podać jednej dokładnej liczby dni dla każdej kury.
Co dać kurom na pierzenie?add
Najważniejsze jest zapewnienie odpowiedniej ilości białka w diecie — pióra są zbudowane głównie z keratyny, więc odbudowa upierzenia zwiększa zapotrzebowanie na białko. Pomaga przejście na paszę o wyższej zawartości białka i białkowe dodatki, ewentualnie suplementacja witaminowa. Nie istnieje jednak żaden środek, który przyspieszy samo tempo pierzenia — można tylko wesprzeć organizm kury w tym okresie.
Co znaczy, że kury się pierzą?add
To znaczy, że kury przechodzą coroczną, naturalną wymianę upierzenia — zrzucają stare pióra i odrastają nowe. Proces zwykle rusza późnym latem lub jesienią, wraz ze skracającym się dniem, i jest normalnym etapem w życiu ptaka, nie objawem choroby.
Jak wygląda kura, gdy się pierzy?add
Ma nierówne, poszarpane upierzenie z miejscowymi łysymi plackami (najczęściej najpierw wokół głowy i szyi, potem na tułowiu, skrzydłach i ogonie) oraz widoczne sztywne „szpilki" — nowo odrastające pióra w osłonkach. Bywa mniej aktywna i bardziej wycofana niż zwykle, ale poza tym je, pije i zachowuje się normalnie.
Chcesz mieć pierzenie i nieśność stada zapisane w jednym miejscu?
System DlaFerm pozwala notować obserwacje stada i codzienne zbiory jaj, dzięki czemu łatwiej połączysz spadek nieśności z okresem pierzenia — zostaw kontakt, pokażemy jak to działa.
Telefon
+48 796 258 151