Odrobaczanie kur — objawy robaków wewnętrznych, leczenie i profilaktyka

Robaki wewnętrzne (pasożyty jelitowe) to organizmy bytujące w przewodzie pokarmowym kury — najczęściej glisty (nicienie z rodzaju Ascaridia), tasiemce oraz włosogłówki (Capillaria). Żywią się kosztem gospodarza: zabierają część strawionego pokarmu i uszkadzają błonę śluzową jelit. Przy niewielkiej liczbie robaków ptak zwykle nie okazuje żadnych objawów, ale przy silnej inwazji rywalizacja o składniki odżywcze odbija się na kondycji — spada masa ciała, pogarsza się nieśność, a upierzenie i ogólny wygląd stada wyraźnie się psują. Dlatego odrobaczanie, czyli podanie leku przeciwpasożytniczego (środka anthelmintycznego), jest standardowym elementem profilaktyki w hodowli.

Robaki wewnętrzne to nie to samo, co „robaki kurzowe"

Warto od razu rozdzielić dwa zupełnie różne problemy, które w potocznej mowie bywają mylone. Robaki wewnętrzne (temat tego artykułu) żyją w jelitach ptaka i usuwa się je doustnym lekiem przeciwpasożytniczym. Natomiast to, co hodowcy często nazywają „robakami kurzowymi", to najczęściej ptaszyniec kurzy — drobne roztocze żerujące na piórach i skórze z zewnątrz, chowające się w szczelinach kurnika, które zwalcza się zupełnie inaczej: czyszczeniem kurnika i preparatami do stosowania na ptaki i konstrukcję, a nie lekiem doustnym. Jeśli szukasz informacji o tym drugim problemie, przejdź do artykułu robaki kurzowe — jak się ich pozbyć z kurnika.

Skąd biorą się robaki u kur

Kury zarażają się najczęściej, dziobiąc ziemię, ściółkę lub trawę zanieczyszczoną jajami pasożytów wydalonymi wcześniej przez inne ptaki — jaja niektórych gatunków robaków potrafią przetrwać w glebie i wilgotnej ściółce miesiącami. Część gatunków, np. niektóre tasiemce, potrzebuje też żywiciela pośredniego — kura zaraża się, zjadając dżdżownicę, ślimaka albo owada, który wcześniej „przeniósł" larwę pasożyta. To dlatego stada trzymane na wybiegu i mające swobodny dostęp do ziemi są statystycznie bardziej narażone niż ptaki trzymane wyłącznie w zamkniętych, czystych pomieszczeniach — nie znaczy to jednak, że wolnego wybiegu należy unikać, tylko że w takim systemie warto częściej monitorować stado i pilnować regularnego odrobaczania.

Czym odrobacza się kury

Do zwalczania robaków wewnętrznych u drobiu stosuje się preparaty przeciwpasożytnicze (anthelmintyki) — najczęściej na bazie fenbendazolu, substancji szeroko wykorzystywanej w hodowli drobiu przydomowego. Na polskim rynku dostępne są preparaty zawierające tę substancję sprzedawane pod różnymi nazwami handlowymi, m.in. Flimabend czy ParaSTOP. Wybór konkretnego produktu i sposób jego podania (dawka, czas karencji na jaja) trzeba zawsze ustalić na podstawie ulotki producenta lub zalecenia lekarza weterynarii — te dane różnią się między preparatami i nie da się ich sensownie uogólnić w jednym artykule.

Zapobieganie, nie tylko leczenie

Ryzyko dużej inwazji można ograniczyć, rotując miejsce wybiegu (żeby ziemia nie kumulowała jaj pasożytów latami), nie przeludniając kurnika oraz utrzymując suchą, regularnie wymienianą ściółkę. Hodowcy, którzy chcą podejść do tematu bardziej precyzyjnie, mogą skorzystać z badania kału na obecność jaj pasożytów (tzw. flotacja lub liczenie jaj w kale) wykonywanego przez lecznicę weterynaryjną — to dokładniejsza metoda niż samo odrobaczanie „na wyczucie", choć dla większości małych, przydomowych stad regularne, okresowe odrobaczanie profilaktyczne w zupełności wystarcza.